Oko na Wikipedie

Konkurs nowych pomysłów - Wikipedia i wolna wiedza

2011-12-17T20:21:00.000+01:00

Wikimedia Deutschland zorganizowała konkurs pod nazwą Wissenswert 2011. Nagrodą są granty w wysokości od 500 do 5.000 € na realizację innowacyjnych i wartościowych inicjatyw z dziedziny wolnej wiedzy, wolnej kultury i wolnego oprogramowania. W konkursie wzięło udział 50 różnorodnych projektów.

Poprzednia edycja konkursu odbyła się rok temu (link - informacje w j. niemieckim).

15 grudnia 2011 roku jury konkursu ogłosiło listę zwycięzców.

Daniel Mietchen: Importer plików multimedialnych do Wikimedia Commons (Open-Access-Medienimporter für Wikimedia Commons)
Torsten Schlabach: Podóż w czasie - Openstreetmap w 4-tym wymiarze (Zeitreise in OpenStreetMap – oder: OSM in der 4. Dimension)
Marcus Bösch: CC PLAY - gra dla Commons (CC PLAY – Spiel die Commons)
Bastian Greshake: Wolna nauka - Publicznie dostępne dane genetyczne (Open (Citizen) Science durch mehr öffentlich verfügbare Genotypisierungen)
Andreas Wittke: Materiały edukacyjne na Youtube dostępne dla niesłyszących (Barrierefreie YouTube OER-Videos - ten projekt dodatkowo zdobył nagrodę publiczności w wysokości 2.000 €)

Jakość i poprawność Wikipedii - nowe badanie

2011-11-02T21:51:00.000+01:00

Wikimedia Foundation zleciła zewnętrznym instytucjom (firmie Epic z branży e-learning i uniwersytetowi Oxford) przeprowadzenie porównawczego badania jakości i poprawności Wikipedii.

Badanie z 2005 roku dokonane przez prestiżowy tygodnik naukowy Nature porównało hasła z różnych dziedzin nauki w Wikipedii i Encyclopaedia Britannica. Choć było to dużym zaskoczeniem jakość i poprawność haseł Wikipedii nie odbiegała znacznie od tej najsławniejszej i opracowanej z wykorzystaniem znacznych sił i środków encyklopedii.

Teraz zlecona analiza nie będzie tylko dotyczyła tylko haseł naukowych, będzie przeprowadzona bardziej rygorystycznie i obejmie także hasła w językach innych niż angielski. Jej celem będzie wyciągnięcie wniosków z wykrytych niedociągnięć i wskazanie metod poprawy jakości i zawartości merytorycznej haseł.

Zakończenie projektu, który wystartował w październiku 2011 jest przewidywane na kwiecień 2012 roku, a jego wyniki zostaną opublikowane w formie oryginalnej pracy badawczej w periodyku typu open access, a także na sympozjach i konferencjach naukowych.

Informacje na temat badania:

PrePedia

2011-10-27T11:33:00.000+02:00

Jednym z problemów w Wikipedii jest usuwanie z niej haseł i informacji, które są uznawane za nieencyklopedyczne.

Jest ogólna, nawet niepisana zgoda, że encyklopedyczne są hasła "Mikołaj Kopernik", "teoria względności" czy "Ocean Atlantycki", ale czy "Aleksandra Radwańska", "iloczyn tensorowy" lub "Ulica Dekabrystów w Częstochowie" są encyklopedyczne jest sprawą arbitralnej decyzji.

Inne dyskusyjne powody usuwania treści (haseł, zdjęć, rysunków itd) z Wikipedii to:

wyniki własnych badań i własnej twórczości
zestawy linków,
listy, spisy i katalogi,
opisy rzeczy i zjawisk dziwnych,
rzeczy uznawane niecenzuralne,
futurystyka
żarty, satyra, kpiny

Problem polegający na usuwaniu z Wikipedii treści użytecznych istnieje także w innych wersjach językowych Wikipedii stąd powstały inicjatywy "ratowania" informacji bezlitośnie kasowanych, często ze względów mocno dyskusyjnych bądź wręcz arbitralnych. Jednym z nich jest anglojęzyczna Deletionpedia, o której pisałem w moim wcześniejszym poście. Inne warte wspominenia w tym miejscu to serwisy w języku niemieckim: Majorie-Wiki i Pluspedia.Uważam takie serwisy za cenne uzupełnienie i rozszerzenie misji Wikipedii. Wiedza i informacja są wartością niezależnie od jej zaklasyfikowania jako nieencyklopedycznej. Według mnie do internautów należy ocena na ile dane informacje są wartościowe, przydatne i użyteczne. Marnotrawstwemjest usuwanie bezpowrotnie przydatnych informacji, które zostały przez jakiegoś autora opisane w dobrej wierze i bezpłatnie dla użytku innych.

Z uznaniem i satysfakcją przyjąłem powstanie polskiego serwisu PrePedia, który podjął się niezwykle wartościowego zadania z jednej strony ratowania treści usuwanych z Wikipedii (i pokrewnych serwisów) a także stanowiący miejsce na publikowanie treści własnej.Dla mnie osobiście bardzo ważne jest żeby PrePedia nie była konkurencją czy odszczepieniem od Wikipedii/Wikimedii, lecz żeby było możliwe nawiązanie obopólnie korzystnej współpracy.Choć w PrePedii nie ma barier dla zamieszczania informacji. Nie znaczy to jednak, że można w PrePedii umieszczać dowolne rzeczy - istnieją tam także ograniczenia i zasady.PrePedia ma już (27.10.2011) 259 haseł, w tym 11 "własnych". Mam nadzieję że bedzie się dalej dynamicznie rozwijać i sam postaram się pomóc PrePedii, która podejmuje ideały Wikipedii i innych przedsięwzięć open content (otwartej treści).

QRpedia

2011-09-29T21:47:00.000+02:00

Używamy coraz częściej telefonów komórkowych, smartfonów czy tabletów. Wikipedia umożliwia dostęp do jej haseł poprzez takie urządzenia mobilne za pomocą specjalnej platformy. Na przykład strona główna polskiej Wikipedii dla urządzeń mobilnych jest dostępna pod adresem: http://pl.m.wikipedia.org/.

Roger Bamkin, przewodniczący Wikimedia UK wpadł na doskonały pomysł. Dostęp do hasła Wikipedii w wybranym języku można uzyskać poprzez wczytywanie do urządzenia mobilnego specjalnego dwuwymiarowego kodu nazywanego QR code (pisałem o tym we wcześniejszym poście) . Ta usługa internetowa nosi nazwę QRpedia.
W kodzie QR można zapisać dowolny URI.

Żeby zobrazować jak działa QRpedia wyobraźmy sobie taką scenkę. Jesteśmy w Luwrze oglądamy właśnie malowidło Leonarda da Vinci "Mona Lisa". Gdzieś w pobliżu odnajdujemy wystawiony przez muzeum specjalny QR kod dotyczący tego obrazu. Za pomocą smartfona skanujemy ten kod, który jest dekodowany do URL hasła Wikipedii o "Monie Lizie". Ponieważ do serwera QRpedii przekazywany jest także domyślny język ustawiony w smartfonie, dlatego otrzymamy hasło w języku polskim. Koło nas są turyści z wielu różnych zakątków świata. Każdy z nich może przeczytać w smartfonie to hasło w swoim wybranym języku. Ten sam QR code może być jeden dla wszystkich języków.

Jeżeli hasła nie ma w danej wersji językowej Wikipedii serwer QRpedii przedstawi wyniki wyszukiwania tej informacji w innych hasłach encyklopedycznych.

Zastosowania QRpedii do wyszukiwania informacji encyklopedycznych są wprost nieograniczone i wydaje się, że wraz z odchodzeniem od komputerów typu desktop będziemy je widzieć coraz częściej wokół nas.

Na razie lista miejsc gdzie można skorzystać z QRpedii jest bardzo skromna:

Children's Museum of Indianapolis (USA)
Derby Museum and Art Gallery (Wielka Brytania)
Fundació Joan Miró (Hiszpania)
The National Archives (Wielka Brytania)

Ale to się zmieni. Zobaczycie!

Życzenia na 10-lecie polskiej Wikipedii

2011-09-26T18:22:00.000+02:00

Wikipedia jest częścią mojego życia. Kiedy powstawała nie zdawałem sobie sprawy, że przez wspólne działanie można osiągnąć tak wiele.

Chciałbym podziękować wszystkim, którzy choćby w najmniejszym stopniu przyczynili się do rozwoju Wikipedii.
Bez licznego grona Wikipedystek i Wikipedystów nie byłoby to możliwe. Wikipedia jest wyjątkowa, jest wartościowa i dociera do milionów użytkowników na całym świecie.

Wikipedia to fenomen. Można śmiało powiedzieć, że Wikipedia zmieniła świat, trwale wpisała się w historię Internetu i wywołała rewolucję w dostępie do informacji. Ludzie Wikipedii wspólnie działają dalej; wspólnie wiemy wszystko i możemy oddać ten zasób wiedzy całej ludzkości, dla jej dobra i w imię wolności.

10-lecie polskiej Wikipedii

2011-09-26T17:47:00.000+02:00

Polska Wikipedia ma 10 lat.

Właśnie wróciłem z obchodów w Poznaniu. "Robiłem" tam za VIPa - a to z racji, że jestem współzałożycielem polskiej Wikipedii (wraz z Pawłem Jochymem).

Było to ciekawe spotkanie grona Wikipedystek i Wikipedystów. Czas na świętowanie (tort, gratulacje i życzenia m.in. od prezydenta RP), podsumowania, spojrzenie wstecz i w przyszłość.

Program wystąpień był, moim zdaniem, interesujący i wartościowy (niestety ze względu na "epidemię" wywiadów dla prasy, radia i telewizji nie wszystkie dane mi było zobaczyć).
Dla mnie wystąpieniem szczególnie interesującym interesującym, które otwarcie stawiało zagadnienie relacji środowiska akademickiego (naukowego) z Wikipedią był wykład Pawła Jochyma "Wolna kultura i nauka". Zgadzam się z Pawłem Jochymem, że potrzeba otwarcia się na to środowisko jest niezwykle istotna. Jednak jest to teren najeżony wieloma rafami i dotychczasowe kontakty ze środowiskiem naukowymi (poza nielicznymi wyjątkami) nie były łatwe i bezkonfliktowe.

Jednym z wydarzeń towarzyszących obchodom 10-lecia polskiej Wikipedii była wystawa fotografii "Picture of the Year" organizowanych przez Wikimedia Commons - repozytorium plików multimedialnych opublikowanych na wolnych licencjach.

Składam serdeczne podziękowania ekipie organizatorów za doskonałe przygotowanie imprezy w Starym Browarze oraz Stowarzyszeniu Wikimedia Polska (chapeau bas).

Wikizine

2011-09-08T10:19:00.000+02:00

Co tam w Wikipedii piszczy ? Co zajmuje społeczność ? Jakie tematy wywołują gorącą dyskusję ?

Trudno jest trzymać rękę na pulsie tak szerokiego, złożonego i wielojęzycznego projektu. W tym celu powstały źródła informacji zbierające i
cyklicznie przestawiające zainteresowanym rzeszom czytelników.

W polskiej Wikipedii rolę taką pełnią: biuletyn Stowarzyszenia Wikimedia Polska, a także agregator njusów (głównie z blogów) pn. Planeta Wikimedia. Doskonałym periodykiem sieciowym dotyczącym przede wszystkim angielskiej Wikipedii jest The Signpost.

Wikizine jest jak się sam określa "niezależnym, wewnętrznym biuletynem informacyjnym społeczności Wikimediów" (an independent internal news bulletin for the members of the Wikimedia community).
Biuletyn ten jest dostępny online, ale jest także dostępny w subskrypcji przesyłanej na adres e-mail.
Wikizine przechodził zmienne koleje losu. Inicjatywa ze wszech miar cenna, mająca ambicje wykraczać poza przytłaczający wszystko obszar anglojęzycznych Wikimediów. Jednak z jednej strony biuletyn ten cieszył się względnie małą popularnością wśród czytelników, a poza tym cierpiał na braki kadrowe, odbijające się jak mi się wydaje na jakości. Doszło do tego, że jego redaktor naczelny Walter ogłosił jego zamknięcie.

Nic straconego. Znany w społeczności Wikimediów Millosh (Miloš Rančić) podjął się inicjatywy rewitalizacji Wikizine.
Redaktorzy Wikizine zapraszają wszystkich mających ciekawe informacje dotyczące szerokiego spektrum projektów Wikimedia do włączenia się w redakcję dodając je albo na stronie Wiki:

Europejski konkurs fotograficzny Wiki Lubi Zabytki trwa

2011-09-01T21:34:00.000+02:00

Od 1 do 30 września w kilkunastu krajach Europy, w tym w Polsce, odbędzie się seria konkursów fotograficznych o wspólnej nazwie Wiki Loves Monuments. W każdym z krajów uczestniczących w tej inicjatywie odbędzie się lokalny konkurs, który wyłoni 10 zdjęć, które będą oceniane przez międzynarodowe jury. Celem konkursu jest stworzenie jak najbogatszej i dostępnej bezpłatnie dla każdego dokumentacji zdjęciowej zabytków nieruchomych w Europie. Polska część konkursu nosi nazwę Wiki Lubi Zabytki.

Pisałem już o tym we wcześniejszym wpisie w moim blogu.

Obecnie na serwer Wikimedia Commons przesłano blisko 300 zdjęć z Polski, a ok. 1650 ogółem (01.09.2011 21:15).

Już teraz można znaleźć wśród przesłanych prac bardzo ciekawe prace fotograficzne, co to się będzie działo pod koniec września...

Przykłady z polskiej edycji Wiki Lubi Zabytki:

Autor: Pumba45 Licencja: CC-SA

Autor: Silu Licencja: GNU FDL/CC-SA

Wikimedia Research Newsletter

2011-07-27T19:31:00.000+02:00

Ukazał się pierwszy numer Wikimedia Research Newsletter - biuletynu, który co miesiąc przedstawia przegląd badań naukowych dotyczących zagadnień związanych z projektami Wikimedia.
Biuletyn jest wspólną inicjatywą Signpost i Wikimedia Research Committee.

Już od wielu lat projekty Wikimedia (oczywiście przede wszystkim Wikipedia) są częstym obiektem badań
naukowych. Dominują prace socjologiczne, które próbują zbadać mechanizmy społecznych interakcji autorów (Wikimedian), a także analizy informatyczne różnych aspektów tworzenia treści lub działań z nimi powiązanych.

Szczególne znaczenie wydaje się mieć doroczne spotkanie Open Knowledge Foundation w Berlinie (OKCon).
Pierwszego dnia miały miejsce warsztaty "Wikipedia i badania naukowe", które wzbudziły znaczne zainteresowanie publiczności (sala wypełniona po brzegi).
Ciekawe jest podsumowanie, z którego można się dowiedzieć, że powstało do tej pory ponad 2100 prac naukowych opublikowanych w recenzowanych periodykach i 38 doktoratów ( źródło).

Fundacja Wikimedia zorganizowała badanie (które kończy się we wrześniu br.) pn. "Wikimedia Summer of Research", podczas którego badacze starają się dociec dlaczego ubywa nowych edytorów Wikipedii.

Wikimedia Commons - The Picture of the Year 2010

2011-05-30T22:31:00.000+02:00

W gigantycznym repozytorium multimediów Wikimedia Commons, które służy przede wszystkim Wikipedii i innym projektom pod egidą Wikimedia Foundation, odbywa się właśnie końcowa rozgrywka w corocznym konkursie na najlepszą grafikę roku.

POTY 2010

Mój faworyt:

Mostar - Panorama Starego Miasta - Stary Most i rzeka Neretwa.

Autor: Ramirez

Licencja: GNU FDL i CC-SA 3.0

Wikipedia na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO ?

2011-05-27T00:18:00.010+02:00

Rozpoczęto kampanię na rzecz zgłoszenia kandydatury Wikipedii, w celu wpisania jej na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (jeśli chodzi o ścisłość to na listę niematerialnego dziedzictwa kulturalnego).

Początkowo inicjatywę taką zgłosiła niemiecka Wikimedia (PR: Catrin Schoneville), a następnie została ona poparta przez Wikimedia Foundation, a także sam współtwórca Wikipedii i jej sztandarowy celebryta Jimmy Wales.

Żródło: http://wke.wikimedia.de/wiki/images/thumb/0/08/Wales1.jpg/280px-Wales1.jpg, autor nie do ustalenia

Niemiecka Wikimedia podchodzi do tego bardzo poważnie (jak to na Niemców przystało)

Pomysł jest dość karkołomny i może budzić wątpliwości.

Wikipedia z pewnością jest wybitnym zjawiskiem Internetu. Niezaprzeczalnie ma swój znaczący dorobek i wkład w nowatorskie rozwiązania globalnej współpracy dla gromadzenia i udostępniania wiedzy i informacji.

Ale czy jest już światowym dziedzictwem ludzkiej myśli ? Kulturalnym, wielopokoleniowym wytworem utrwalonych społeczeństw ? Takim jak: flamenco, kuchnia francuska czy też tradycyjna medycyna chińska ? Wątpię.

Zupełnym nieporozumieniem jest stawianie Wikipedii/Wikimedii na równi z dziełami architektury i budownictwa. Po pierwsze trzeba zachować proporcję, a po drugie nie startować w niewłaściwej konkurencji.

Patrząc na kandydowanie Wikipedii jako zamierzone wydarzenie medialne nastawione na promocję Wikipedii, poprawę jej wizerunku i pozyskiwanie przyszłych sponsorów, bez realnych perspektyw nawet dostąpienia jego rozpatrzenia, można uznać je za dość przemyślne i mogące potencjalnie przynieść korzyści. Istnieje jednak pewne ryzyko wywołania pewnych niekorzystnych dla Wikipedii/Wikimedii reperkusji.

Zastanawiam się też, jakie będą następstwa na płaszczyźnie poszczególnych społeczności Wikipedii. Czy podbudowanie ducha i przyciągnięcie nowych adeptów do projektów WP/WM czy też tracenie motywacji i wbijanie się w niepotrzebne samozadowolenie.

Chyba jednak za mało "reklamy" mają pewne lokalne i o mniejszym kalibrze działania takie jak: GLAM, Wiki lubi zabytki, czy też Wikiekspedycja (szczególnie w wydaniu międzynarodowym, wielokulturowym).

Wiki lubi zabytki

2011-05-26T22:21:00.000+02:00

Inicjatywa " Wiki lubi zabytki" (w ramach szerszej ogólnoeuropejskiej pod nazwą "Wikipedia Loves Monuments") to międzynarodowy konkurs fotograficzny, który jest otwarty dla wszystkich i ma celu fotografowanie możliwie największej ilości zabytków w wielu krajach w Europie.

Akcja ta została zapoczątkowana w Holandii w 2010 roku (wyniki), a nowa edycja z 2011 roku zostanie rozszerzona na wiele krajów europejskich.

Kraje które zgłosiły swój udział:
Andora - Austria - Białoruś - Belgia - Dania - Estonia - Finlandia - Francja - Niemcy - Holandia - Polska - Portugalia - Rumunia - Hiszpania - Szwecja - Szwajcaria (a także Katalonia)

Strony internetowe poszczególnych państw:

Estonia - http://www.wikilovesmonuments.ee/
Francja - http://www.wikilovesmonuments.fr/
Niemcy - http://www.wikilovesmonuments.de/
Holandia - http://www.wikilovesmonuments.nl/
Polska - http://wikizabytki.pl/
Rumunia - http://wikilovesmonuments.lug.ro/
Szwajcaria - http://www.wikilovesmonuments.ch/

W Polsce fotografowane przez Wikipedystów będą zabytki wpisane do rejestru zabytków prowadzonych przez Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków. Konkurs odbędzie się w dniach 1-30 września, a dziesięć najlepszych fotografii z Polski zostanie nominowanych do konkursu ogólnoeuropejskiego.

"Wiki lubi zabytki" jest ciekawą, wartościową inicjatywą, która z jednej strony poszerza zasoby Wikimedia Commons fotograficzne dostępne na wolnych licencjach, a poza tym stanowi otwarcie Wiki na inne środowiska, a także zachowanie dla potomności dokumentacji fotograficznej cennych dla kultury wielu krajów obiektów.

Gdzie bije serce Wikipedii ?

2011-05-16T17:01:00.000+02:00

Pojawiło się, zaanonsowane na liście dyskusyjnej Wiki-En, nowe i o specyficznym zastosowaniu narzędzie statystyk edycji w największych wersjach językowych Wikipedii (dostępne są następujące języki: ca / de / en / es / fi / fr / it / ja / nl / no / pl / pt / ru / sv / ta / uk / zh).

Narzędzie to pokazuje artykuły, które były w danym przedziale czasowym edytowane przez największą ilość użytkowników. Podobne jest do narzędzia Wikirage, ale pokazuje tylko nowe artykuły.

Czyli gdzie bije serce polskiej Wikipedii ?

Zobaczmy: TUTAJ.

Włosi promują Wikiźródła

2011-04-13T23:31:00.000+02:00

Ci Włosi są niesamowici to już kolejny z bardzo dobrych i profesjonalnie przygotowanych informacyjnych materiałów wideo (dostępnych na Youtube.com).
Po

La WikiGuida di Wikipedia

Verificabilità e punto di vista neutrale - Weryfikowalności i neutralnym punkcie widzenia
La WikiGuida di Wikimedia Commons - Przewodniku po Wikimedia Commons

Przyszedł czas na La WikiGuida di Wikisource - Przewodnik po Wikiźródłach.

Czy Polska Wikipedia coś takiego ma ? O ile wiem to nie. Ile trzeba ludzi i pracy żeby coś takiego zrobić?

Dane semantyczne

2011-03-03T01:25:00.000+01:00

Naszły mnie nostalgiczne wspomnienia pod wpływem dyskusji na listy dyskusyjnej
polskiej Wikipedii (Wiki-pl) pt. "Dane semantyczne" [czytaj tutaj].

Dawno, dawno temu za górami i lasami na angielskiej Wikipedii 26 czerwca 2001 roku
przedstawiałem propozycję dodawania danych semantycznych do artykułów Wikipedii.
Można przeczytać na moich stronach historycznego archiwum Wikipedii.

Oczywiście takie moje wstępne propozycje i rozważania mogą wydawać się prymitywne i nieciekawe z dzisiejszego punktu widzenia. Trzeba jednak pamiętać, że nie było wówczas nawet systemu kategorii.

Najbardziej przydatnym przykładem zastosowania takich meta danych jest system
Personendaten w niemieckiej Wikipedii.

Deletionpedia

2011-02-19T20:53:00.001+01:00

Deletionpedia to serwis internetowy, który przechowuje strony skasowane z angielskiej Wikipedii.

W serwisie znajduje się ponad 62 tys. pełnoprawnych stron, które nie znalazły uznania wśród użytkowników i administratorów angielskiej Wiki. Deletionpedia nie jest jak można by przypuszczać serwisem wiki - nie można edytować stron znajdujących się w tym serwisie. Strony są dodawane automatycznie przez skrypt, który kopiuje na bieżąco kasowane strony z Wikipedii.

Deletionpedia wygląda na przemyślany projekt. Stara się nie publikować stron, które nie zasługują na to żeby je "zachować dla potomności", np. naruszające prawa autorskie lub czyjeś dobra osobiste.

Co ciekawe publikowane artykuły mogą zostać uhonorowane tytułem artykułu miesiąca. Publikowana są listy artykułów edytowanych przynajmniej 200 razy i które pozostawały w angielskiej Wikipedii jako pełnoprawne artykuły ponad 1000 dni.

Przykłady niezłych i sensownych artykułów:

Common rocks densities - porównanie gęstości skał
Serbian propaganda - omówienie serbskiej propagandy wojennej
Historical anomalies in Blackadder - ciekawostki z serialu Czarna Żmija

Jako umiarkowany, konstruktywny inluzjonista mogę tylko powiedzieć: potrzeba nam polskiej wersji Deletionpedii !

Polska Wikipedia - strona główna -QR code

2011-02-18T20:28:00.002+01:00

Z powodów znanych mnie i niektórym osobom zainteresował mnie QR Code

alfanumeryczny dwuwymiarowy matrycowy kwadratowy kod kreskowy wynaleziony przez japońską firmę Denso-Wave w 1994 roku

Można za jego pomocą przedstawiać także URL-e.

A oto URL dla nas ważny:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_główna

Jakość polskiej Wikipedii

2011-02-05T14:08:00.000+01:00

Ze strony Wikipedysty BroviPL

"Poziom Wikipedii nie jest obniżony przez to, że są w niej hasła o Pokémonach, poziom Wikipedii jest obniżony przez to, że hasła Polska, Maria Skłodowska-Curie czy Mikołaj Kopernik nie są medalowe."

Myślę podobnie.

Homo vikipedicus

2011-02-05T11:48:00.000+01:00

Wikipedia - co to jest ? (wideo)

2011-01-19T23:59:00.000+01:00

Co to jest Wikipedia ? Wikipedia dla początkujących. Po angielsku. Kiedy będzie po polsku ?

Dzień Wikipedii w Częstochowie

2011-01-19T23:45:00.000+01:00

15 stycznia obchodzimy Wikipedia Day lub po polsku Dzień Wikipedii czyli rocznicę powstania Wikipedii.

15 stycznia 2011 roku była wyjątkowa, "okrągła" 10 rocznica powstania Wikipedii. Z tego względu na całym świecie odbywało się w tym dniu kilkaset imprez zorganizowanych przez Wikipedystów. Świętowano w optymistycznych nastrojach (jak mi się zdaje). A była to też gratka dla mediów, ażeby czymś zapełnić swój air-time lub zaczernić trochę papieru, udając, że informują o ważnej instytucji współczesnego Internetu.

Społeczność Wikipedystów/Wikimedian w Częstochowie nie jest zbyt liczna, przynajmniej jeśli chodzi o zalogowanych, którzy przyznają się do związków z tym miastem. Ale co tam, dzięki Przykucie doszła do skutku nasza własna celebracja tego święta.

W sobotę, 15 stycznia o godzinie 16:00 w lokalu "Cafe Belg" zorganizowaliśmy imprezę. Był szampan i tort (pyszny) z napisem "10 lat Wikipedii. 2001-2011" z dziesięcioma świeczkami. Zaraz na początku odśpiewaliśmy "Sto lat" (przechodzące w "Tysiąc lat").

Było fajnie. Luźna, nieformalna i przyjacielska atmosfera i rozmowy na tematy związane z Wikipedią i nie tylko. Oprócz "rasowych" Wikipedystów było grono młodych adeptów tego powołania.
Pojawiła się też grupka młodzieży z gazetki szkolnej w celu przeprowadzenia wywiadu z reprezentacją Wikipedii czyli mną (Kpjas) i Przykutą.

Przykuta zorganizował mały event wśród gości obecnych w lokalu. Ogłosił konkurs w którym główną i jedyną nagrodą był Wikireader z zawartością angielskiej Wikipedii sprzed roku lub starszą. Było jedno pytanie: "Kto w tym gronie jest założycielem polskiej Wikipedii ?" Padła jedna prawidłowa odpowiedź i w efekcie tego musiałem po raz pierwszy w życiu dać autograf.

W wizji Przykuty spotkanie miało mieć także wymiar roboczy. Tematem na edit party miała być Częstochowa. Przytargaliśmy swoje lapki i podłączyliśmy się do sieci bezprzewodowej w lokalu. Niestety oświetlenie było skąpe, a w kluczowym momencie padła sieć.

Jednym z punktów programu miało być też połączenie przez Skype'a z Wikipedystami z Wiednia. Nic z tego. Doszło za to do połączenia (w pewnym sensie) z Wikipedystami z Niemiec, którzy hucznie świętowali. Głos się rwał, a wideo to był pokaz slajdów. Po chwili daliśmy sobie spokój.

Ok. 20:00 rozpoczął się koncert jazzowy, który potraktowaliśmy jako część artystyczną naszego spotkania. O godz. 0:30 poinformowano nas, że lokal bez względu na powagę wiekopomnej encyklopedii internetowej zostaje zamknięty.

Spotkanie było udane, celebracja nienachalna, kontakty międzyludzkie budujące, a namacalnym owocem tego spotkania jest utworzenie Wikiprojektu Częstochowa.

10 rocznica powstania Wikipedii

2011-01-15T10:13:00.000+01:00

10 lat.

Ruch który wywodzi się z Wikipedii wiele już osiągnął, więcej niż ktokolwieksię spodziewał na początku.

Te osiągnięcia były możliwe przede wszystkim dzięki ludziom, którzy chcą współdziałać w celu gromadzenia i upowszechniania wiedzy.

Wydaje mi się, że inne warunki, które uczyniły sukces Wikipedii możliwym to:

Internet - przed erą Internetu, współdziałanie ludzi z całego świata w takim projekcie na taką skalę było nie do pomyślenia
oprogramowanie wiki - bez niego praca nad artykułami była męką, a wprowadzenie tak prostej historii wersji haseł trudne
wizja i ideały - pozytywna wizja o wymiarach humanistycznych porywa ludzi, a ideały samego projektu - otwartość, neutralność, wolność, egalitaryzm, przyjazność, zakładanie dobrej woli, sprawiają, że Wikipedia jest miejscem gdzie wielu ludzi czuje się dobrze. Razem

W Wikipedii i w projektach siostrzanych nadal jest bardzo wiele do zrobienia. Potrzebni są nowi ludzie. Potrzebne są nowe inicjatywy. Potrzebne są zmiany dostosowujące Wikipedię na nadchodzące lata.

Więc działajmy !

Wikipedia jest wyjątkowa!

Brzytwa Raula - kiedy artykuł jest neutralny

2010-11-04T20:43:00.000+01:00

Wikipedysta z angielskiej Wikipedii, Raul654, w swoich prawach (Prawa Raula) mówi o zasadzie wyznaczającej neutralność artykułu w Wikipedii.

Artykuł jest neutralny, jeśli po jego przeczytaniu, nie da się stwierdzić jakie są poglądy autora.
An article is neutral if, after reading it, you cannot tell where the author's sympathies lie.

Duński fotograf przekazuje portrety znanych osób

2010-10-07T22:44:00.000+02:00

Duński fotograf Erling Mandelmann przekazał Wikimedia Commons zbiór ok. 600 fotografii niskiej rozdzielczości znanych osób, które sfotografował w czasie swojej 40-letniej kariery. Jest to bardzo cenny dar dla społeczności Wikimediów ponieważ zdjęcia te mogą być wykorzystane w wielu projektach (głównie Wikipediach), a w inny sposób prawie niemożliwe do uzyskania na wolnej licencji.

Wśród tych fotografii jest trochę poloników:

Medal Zedlera - edycja 2010

2010-07-15T22:55:00.000+02:00

Od 2007 Wikimedia Deutschland we współpracy z Akademie der Wissenschaften und der Literatur z Moguncji i wydawnictwem Spektrum der Wissenschaft przyznaje corocznie Medal Zedlera.

Nagroda jest przyznawana w 3 kategoriach za napisanie nowego artykułu w Wikipedii (wersji niemieckiej) z dziedziny nauk przyrodniczych i humanistycznych. Dodatkowo w tym roku nagroda specjalna zostanie przyznana za artykuł na temat "Die Zukunft der Energie".

Łączna suma nagród pieniężnych wynosi w tej edycji 6.000 Euro.

W jury zasiada wielu naukowców i ekspertów, a w jego skład wchodzi również przedstawiciel wydawnictwa i jeden z poprzednich laureatów nagrody.

Nowością w tym roku jest konkurs na pracę graficzną. Nagrodzona zostanie grafika ilustrująca artykuł z dziedziny nauk przyrodniczych i humanistycznych (+ na temat "Die Zukunft der Energie").

Strona internetowa dotycząca Medalu Zedlera.

Informacje o Johannie Heinrichu Zedlerze.

Użyteczność wikipediowej Biblioteki

2010-03-18T06:24:00.004+01:00

W dawnych czasach, a mianowicie w sierpniu 2006 roku założyłem pewną stronę - wikipediową "Bibliotekę".
Wikipedia:Biblioteka to projekt przeznaczony dla redaktorów Wikipedii, który
gromadzi informacje o cennych (ogólnych, podstawowych, słownikowych i encyklopedycznych) pozycjach książkowych (także w postaci elektronicznej) i zbiorach specjalistycznych czasopism posiadanych przez polskich Wikipedystów. Ma na celu szybkie sprawdzenie danych zawartych w artykułach i poprawę weryfikowalności i merytorycznej wartości artykułów polskiej Wikipedii.

Wikipedyści zgłaszają swoje zasoby pozycji książkowych, które mogą służyć pomocą przy tworzeniu i weryfikacji treści konkretnych artykułów innym Wikipedystom.

Ostatnio moja biblioteczka poszerzyła się o kilka wartościowych pozycji.
Zastanawiam się, jaka jest rzeczywista użyteczność tej inicjatywy po kilku latach jej istnienia. Chociaż sam zamieściłem na stronie Wikipedia:Biblioteka kilka posiadanych przez mnie książek, nikt nie zgłosił się w celu udostępnienia, sprawdzenia lub weryfikacji informacji w oparciu o te pozycje literaturowe.

Nie wiem nic jakie są doświadczenia innych Wikipedystów z działania tej inicjatywy. Podejrzewam, że podobne jak moje. Chociaż wolałbym się mylić.

Być może istnieją bariery związane z korzystaniem z tej inicjatywy.

"spis treści"
dostęp
czas

"Spis treści"

Jeśli posiadam jakiś podręcznik, monografię czy opracowanie wiem (w ogólnym zarysie) jakie informacje tam są zawarte, czego mogę tam szukać lub sprawdzać. Zwykle pomaga tu to że jestem osobą, która zna dogłębnie temat, którego dotyczy dana pozycja, a poza tym mogę w każdej chwili sięgnąć do niej i sprawdzić w spisie treści lub skorowidzu.

Osobie szukającej danej informacji może sprawiać trudność uświadomienie sobie, czy dana informacja w konkretnej pozycji może się znajdować.

Dostęp i czas

Pisząc lub weryfikując informację na dany temat musimy poświęcić trochę czasu i wysiłku żeby skontaktować się z posiadaczem książki znajdującej się w wikipediowej Bibliotece.
Najszybciej dotrzeć do niego przez IRC, komunikator lub SMS. Ale nie zawsze jest to możliwe, a kontakt przez e-mail lub stronę użytkownika jest bardziej kłopotliwy i wydłużony w czasie.

Możliwe rozwiązania niektórych problemów i udoskonalenia projektu

kontakt z właścicielami poprzez formularz online, który wysyłałby zapytania do nich na optymalny, wybrany przez nich kanał dostępu (np. SMS, email etc.)
publikacja online spisów treści i skorowidzów (prawdopodobne problemy z naruszeniem praw autorskich)
dostęp online do elektronicznej wersji książek (pewne problemy naruszeniem praw autorskich)
organizowanie werifiparty, gdzie Wikipedyści spotykają się, aby rozszerzać i weryfikować treść w oparciu o posiadane przez siebie materiały źródłowe

Dodawanie źródeł - szablonowa mordęga ?

2010-03-14T22:59:00.004+01:00

Być może jako efekt uboczny akcji poprawy wiarygodności artykułów Wikipedii czyli
akcji BATUTA, podczas której dodawano sporo przypisów (czyli w slangu wikipediowym refów. Ostatnio pojawiły się narzekania na problem topornego wstawiania szablonów przypisów np. "Cytuj książkę" czy "cytuj czasopismo".

Ja tam posługuję się generatorem takiego szablonu stworzonym przez Hołka. To narzędzie jest dostępne na wikiserwerze "tools" - tutaj. Dzięki Hołek !!!

Uproszczenie edycji w Wikipedii

2008-11-13T23:37:00.010+01:00

Dla początkujących użytkowników edytowanie haseł w Wikipedii może okazać się, przynajmniej na początku, nad wyraz trudne i frustrujące. Szczególnie jeśli nie posiadają technicznego wykształcenia, ani znaczącego "stażu" w Internecie, a mają już trochę wiosen na karku.

Także niektórzy Wikipedyści przyznają, że proces edycyjny może okazać się dla wielu użytkowników zbyt skomplikowany. Te trudności mogą stanowić barierę dla osób z zewnątrz chcących włączyć się w edytowanie Wikipedii. Edycja to już nie tylko wstawianie linków, formatowania, pochylenia czy pogrubienia tekstu. Sam proces edycyjny znacznie się rozwinął, aby przyśpieszyć i ułatwić pracę nad artykułami Wikipedii. Przez to pojawiało się szereg zagadkowych i onieśmielających dla niezaawansowanych szablonów, infoboksów, linków interwiki czy też kategorii.

W tej sytuacji logicznym i kompromisowym rozwiązaniem zarówno dla początkujących jaki i zaawansowanych użytkowników mogłaby być jakaś modyfikacja oprogramowania Wikipedii. Jeden z najbardziej twórczych i innowacyjnych programistów związanych z Wikipedią Magnus Manske zaproponował pewne rozwiązanie na mailingowej liście dyskusyjnej angielskiej Wikipedii (ten wątek jest dostępny online, dostępny jest też zrzut ekranu pokazujący na czym polega modyfikacja). W skrócie ta modyfikacja usuwa z głównego okna edycyjnego szablony, infoboksy, wikilinki i kategorie, co może pozwolić nowicjuszowi opanować nerwowy oczopląs na ich widok przy edycji niektórych artykułów.
Dostępny jest także kod Javascriptu dotyczący tej modyfikacji (użycie na własne ryzyko).

Inne alternatywne podejścia do ułatwienia i usprawnienia edycji artykułów Wikipedii to albo konwertery różnych formatów tekstu (np. HTML-u) na składnię Wikipedii lub wtyczki i rozmaite rozszerzenia do różnych edytorów tekstu (co jest dokładniej opisane na tej stronie).

Ostatnio Gerard Meijssen na swoim blogu pisze o pewnej modyfikacji kodu MediaWiki, która powstała poza kręgiem Wikipedii.
UNICEF stworzył dla swojej wiki (działającej także w oparciu o MediaWiki) uproszczony system edycji pozwalający 100% nowicjuszom łatwe tworzenie i edycję artykułów.

Urlop od polskiej Wikipedii

2008-11-08T09:53:00.002+01:00

Dlaczego zrobiłem sobie urlop od polskiej Wikipedii ? Ręce mi opadły... Braki w funkcjonowaniu, braki w koordynacji, braki w zasadach, brak zrozumienia z niektórymi Wikipedystami... itp. itd. Może zbyt łatwo się zniechęcam, ale moim zdaniem poziom zadowolenia z obecnego stanu Wikipedii i niemożność realnej poprawy... Problemy z zasadami i tratowaniem nowych użytkowników.

Cytat z komentarza do artykułu w histmagu, zapewne subiektywny i nie we wszystkim sprawiedliwy, ale mówi w czym leży problem.

Gdy stworzylem haslo, do ktorego dodalem zrodla i sobie je spokojnie rozbudowywalem - zostalo ono skasowane. Proby wyjasnienia sprawy skonczyly sie na przepychankach z administracja, ktora skasowala stworzone przeze mnie haslo "bo tak" - lamiac wlasne zasady zawarte na wikipedii.
Gdy okazalo sie, ze haslo sobie spokojnie rozbudowuje - dostalem bana na tydzien.
Gdy zapytalem sie za co ban, zostal on przedluzony na dwa lata.

Tak dziala polska wikipedia - admini moga wszystko, uzytkownicy nie moga nic. Najsmieszniejsze jest to, ze wlasnie admini uwazaja sie za ekspertow od wszystkiego - pisalem o czym co mozna nazwac "wiedza specjalistyczna" - oczywiscie zostalo niemal skasowane, w glosowaniu.

Zreszta, najbardziej smieszy mnie koteria adminow, ktorzy moga zrobic absoultnie co chca i od tej decyzji nie da sie odwolac - pozal sie boze "komisja arbitrazowa" (w ktorej siedza te same osoby) nie odpowiada na emaile

Inny przykład:

Pod koniec 2006 roku w projekcie pojawił się profesor archeologii i wykładowca uniwersytecki Zbigniew Kobyliński (jako użytkownik Zbikob). Sam stworzył sporą gamę artykułów, zachęcił też do tego swoich studentów. Szybko jednak wdał się w serię dyskusji z innymi wikipedystami. Przykładowo jeden z młodych pasjonatów archeologii, a zarazem najdłużej działających i cieszących się największym autorytetem administratorów, zarzucił mu nieobiektywność poglądów. Wikipedysta ten kończył właśnie studia... tyle tylko, że z zakresu medycyny, a nie archeologii. Być może miał rację w sporze, jednak efekty był taki, że profesor zrezygnował z dalszego edytowania Wikipedii.

Polskie encyklopedie internetowe

2008-11-02T14:33:00.006+01:00

Szukając czegoś w Google'u zauważyłem, że wśród polskich encyklopedii internetowych istnieje pewna forma rywalizacji.

Szczególnie dotyczy to encyklopedii WIEM, Interii i Wikipedii. Ponieważ każdy artykuł w Wikipedii jest oznaczony "Wikipedia, wolna encyklopedia", WIEM nie chce być gorsze i oznacza je "WIEM, darmowa encyklopedia", Interia idzie na całego i w tagu <TITLE> każdego hasła wstawia "INTERIA.PL - największa w Polsce encyklopedia internetowa". Inne encyklopedie na razie nie włączyły się do rywalizacji i mają generyczne oznaczenia.

Ilustracja tego o co mi chodzi jest poniżej:

Krótka historia Wikipedii - uwagi na marginesie

2008-09-28T09:08:00.004+02:00

W serwisie histmag.org pojawił się artykuł Kamila Janickiego pt. "Wikipedia – krótka historia największej encyklopedii świata".

Po przeczytaniu tego ciekawego i ważnego dla każdego Wkikipedysty (i nie tylko) tekstu postanowiłem spisać parę swoich uwag i przemyśleń.

Artykuł warty przeczytania i słowa uznania dla autora za podjęcie tego tematu.
Może nie znam zasad serwisu histmag.org, ale tekst ten, jak mi się zdaje, jest tylko felietonem, a nie tekstem historycznym (jak mógłby sugerować tytuł). Choć to historia supernajnowsza, ale też można podejść do niej w sposób bardziej metodyczny, a nie typowy dla np. polskich periodyków.

Podkreślenie roli Larry Sangera jako faktycznego twórcy i redaktora naczelnego Wikipedia.com (pod takim adresem internetowym istniała na początku) jest godne uznania, bo faktycznie przekłamywanie historii w przypadku Walesa było dość bezczelne.

Podkreślanie, że przemysł pornograficzny stworzył Wikipedię, to trochę kaczka dziennikarska, bo Wales (jak twierdził), płacił rachunki z własnej kieszeni, a tylko 1 pracownik zajmował się serwerem (wtedy wystarczał 1 serwer) użyczonym przez Bomis. Dorobił się ponoć na dotcom boomie, branża porno była jednym z jego dodatkowych źródeł dochodów. Demonizowanie roli Walesa jest niepotrzebne - nie jest on postacią kryształową jak lubi się sam przedstawiać, ale też wielokrotnie szczególnie w pierwszych latach działania Wikipedii dał się poznać jako bezstronny i sprawiedliwy arbiter.

Oprócz decyzji o utworzeniu fundacji Wikimedia, która miała decydujące znacznie dla istnienia Wikipedii, podjął także inną ważną decyzję o nieumieszczaniu niewielkich tekstowych reklam. Sama dyskusja na ten temat spowodowała oddzielenie się pokaźnej grupy Wikipedystów hiszpańskojęzycznych, którzy utworzyli osobny projekt, więc przepchnięcie tej decyzji na siłę mogło stanowić faktyczny koniec Wikipedii, jaką znamy dzisiaj.

Najwięcej zastrzeżeń mam do przedstawienia początków polskiej Wikipedii, co znam z własnego doświadczenia. Były to czasy pionierów, kiedy zdobywało się Dziki Zachód, ale w końcu i tak trzeba było przeskoczyć przez płot i spać na styropianie. Co zapewne będzie mógł potwierdzić Paweł Jochym, który jest jak (powtarzam z uporem maniaka) jest faktycznym twórcą i założycielem polskiej Wikipedii. To jemu Polska i potomność jest winna dozgonną wdzięczność za to że WP-PL istnieje (za jej zawartość merytoryczną możecie chłostać lub chwalić społeczność Wikipedii).

Z racji nieznajomości perypetii powstawania polskiej Wikipedii, czytelnik może odnieść wrażenie że polska Wikipedia była tam którąś z kolei po Wikipediach w językach "chińskim, holenderskim, esperanto, hebrajskim, włoskim, japońskim, portugalskim, rosyjskim, hiszpańskim i szwedzkim". Natomiast polska Wikipedia mogła powstać w tym samym czasie co francuska.

Nie rozumiem też stwierdzenia dlaczego polska Wikipedia rozwijała się jakby projekt naukowy - zawsze była to anarchia, tworzona przez grupkę zapaleńców i indywidualistów, którzy udowadniali wielokrotnie, że mimo wszystko powodowani najczęściej altruizmem i oddaniem projektowi, potrafili tworzyć razem, a decyzje podejmowali na zasadzie konsensusu.

Wikipedia jeden z najbardziej popularnych serwisów globalnego internetu, codzienne źródło informacji i wiedzy dla milionów zasługuje na rzetelne opisanie historii jej początków, tak żeby w przyszłości nie trzeba było jej pisać na nowo.

Do słowniczka polskiego Wikipedysty

2008-09-21T15:28:00.005+02:00

Skutecznie zniechęcony do przebywania na polskiej Wikipedii przeniosłem się na angielską gdzie także jestem administratorem (nie zablokowali mnie choć byłem nieaktywny że ho-ho).

Tutaj to jest dopiero przepisomania, polityczna poprawność - bez kodeksu karnego Wikipedii nie ośmielaj się czegoś edytować. Dowalają bany szaraczkom, ale czasem jakiś admin też się zdarzy. Uwaga! polują na polskich "nacjonalistów" - nasza prawda historyczna (w odniesieniu szczególnie do spraw polsko-niemieckich i polsko-litewskich) jest objawem zajadłego polskiego nacjonalizmu.

Po powrocie na angielską Wikipedię musiałem się zapoznać z tą całą biurokracją (trochę się tu pozmieniało).
Na początek dwa żargonowe określenia dla których nie dorobiliśmy się jeszcze polskich odpowiedników, a nasilenie określanych przez nie zjawisk nie jest moim zdaniem zbyt duże:

meatpuppet
tag teaming

Meat puppet to pejoratywne określenie na zwykle młodego (stażem) Wikipedystę, który zostaje zwerbowany przez innego Wikipedystę tylko w tym celu żeby poprzeć jego stanowisku w różnych wikipediowych sporach, konfliktach i głosowaniach. Coś jak sockpuppet (pacynka) tylko że żywa, a nie wirtualna.

Tag teaming to pejoratywne określenie na tworzenie przez grupę Wikipedystów wspólnego frontu do przepchnięcia wspólnego punktu widzenia w danym artykule lub w zakresie całej Wikipedii, co jest jak się ocenia szkodliwe dla Wikipedii.

Ponieważ to ja jestem autorem wielu terminów używanych (choć podnoszą się głosy by je zmienić) w polskiej Wikipedii np. Kawiarenka, Ekspresowe kasowanko, Artykuł na medal, więc pozwolę sobie zaproponować polskie nazwy na te terminy:

meatpuppet - marionetka
tag team, tag teaming - wraża drużyna, tworzenie/zakładanie wrażej drużyny

Wiki, która wyprzedziła Wikipedię

2008-09-06T23:05:00.007+02:00

Pojawił się serwis oparty na technologii wiki, który również jak Wikipedia jest encyklopedią, ale jest o wiele bardziej zaawansowany technicznie i wprowadził rozwiązania techniczno-społecznościowe z którymi Wikipedia nie potrafi sobie poradzić od lat.

Tym serwisem jest WikiGenes, którego mottem jest evolutionary knowlege (subtelna gra słów).

Problemem Wikipedii jest brak wystarczającej dla takiego projektu wiarygodności. Ze względu na otwarty model tworzenia treści i brak odpowiednich mechanizmów oceniających edycje oraz autorów nie można być pewnym, że w danym momencie treść, która właśnie czytamy jest poprawna, czy też może została właśnie przed kilkoma sekundami zwandalizowana. Im mniej zaznajomiony z tematyką artykułu jest czytelnik, tym mniejsza jego aktualna wiarygodność (a co za tym idzie wartość). Jedynym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest korzystanie z innych źródeł lub serwisów potwierdzających poprawność treści zawartych w Wikipedii.

Kierunek ewolucji rozwiązania tego problemu prowadzi poprzez projekt Citizendium, który przyjął rozwiązania polegające na identyfikacji autorów i ściślejszego nadzoru nad edycjami i merytoryczną zawartością artykułów. Niestety Citizendium nie zyskał powszechniejszego poparcia - nie stał się konkurencją, czy też odpowiedzią na Wikipedię.

Tym samym problem z innej strony próbował zająć się akademicki projekt Wikitrust, który oznacza poszczególne edycje w artykułach Wikipedii pod względem wiarygodności ich autorów. Oczywiście to oprogramowanie nie wyszło poza fazę eksperymentów i nie zostało wykorzystane dla poprawy jakości Wikipedii.

Jedną z najbardziej cenionych wersji językowych Wikipedii jest niemiecka. Kilkakrotnie jej wiarygodność w porównaniu z konkurencją była oceniania w niezależnych, zewnętrznych testach i niemiecka Wikipedia zwykle wychodziła w nich zwycięsko. Tam też w ramach eksperymentu wprowadzono "na żywo" oznaczanie konkretnych wersji artykułów jako sprawdzonych.

To wszystko półśrodki, które powodują że Wikipedia pozostaje w tyle za potrzebami chwili.

WikiGenes to wiki, która gromadzi naukowców z zakresu genetyki i biologii molekularnej, którzy wykorzystują tą technologię do stworzenia olbrzymiej, specjalistycznej bazy danych. Przyjęty przez ten projekt model działania jest inny i bardziej zaawansowany niż Wikipedii.

autorzy są naukowcami
jest to naukowa baza danych (a nie popularna encyklopedia)
autorstwo każdej edycji jest oznaczone i łatwo dostępne w każdej chwili
każda edycja ma źródło
każdy autor podlega ocenie przez innych
istnieje wiele pomocnych w edycji narzędzi
autor ma w czasie edycji połączenie z biologicznymi bazami danych
cytowanie prac naukowych jest ułatwione

WikiGenes zapoczątkowuje nową erę w publikacjach naukowych - publikacji dynamicznych. Informacja naukowa w ten sposób publikowana ma wielu (w zasadzie nieograniczoną ilość autorów) i brak ustalonej daty publikacji. Autorzy tego projektu mają nadzieję, że ze względu na model nakierowany na potrzeby i wymagania środowiska naukowego, a także zaawansowane narzędzia które dano do dyspozycji autorom, zyska on szerszą akceptację środowisk naukowych.

Niedawno Wikipedia, wbrew poprzedniemu powszechnemu sceptycyzmowi naukowców, zyskała akceptację dla projektu zajmującego się ludzkim genomem. Teraz WikiGenes może stać się zabójczą konkurencją dla pierwszej jaskółki uznania przez środowisko naukowe Wikipedii za godnej zainteresowania.

Dla polskich użytkowników iPhone'a ?

2008-08-31T09:17:00.001+02:00

Ponieważ iPhone oficjalnie "ruszył" w Polsce, to może zainteresuje ich posiadaczy darmowa aplikacja do przeglądania Wikipedii - Wikipanion.

Nieco więcej informacji (po angielsku): na Read Write Web.

Zipedia

2008-08-11T21:29:00.005+02:00

Dopiero co pojawiło się jedno offline'owe narzędzie do przeglądania Wikipedii (Wikibooks czy Wikinews), a już mamy nowe rozwiązanie tego rodzaju, które nazywa się Zipedia.

Podejście techniczne jest nieco inne ponieważ jest to dodatek do Firefoksa.

Zainstalowałem dodatek i zobaczyłem zamieszczone przykłady. Podejście jest ciekawe ponieważ można oglądać Wikipedię offline wpisując w pasek adresu

wikipedia://wiki/NazwaArtykułu.

Niestety zainstalowanie całości z archiwów (dumpów) zajmuje sporo gigabajtów i kilka bitych godzin - na co nie miałem już dość cierpliwości. W przypadku Wikitaxi sama konwersja dumpa do używalnej przez program postaci trwa zaskakująco krótko.

Zipedia ma spore wymagania przestrzeni dyskowej np. ok. 5 GB dla angielskiej Wikipedii, a także ma dość liczne ograniczenia (m.in. brak lokalizacji w innych językach i problemy z czcionkami). Mimo że nie zainstalowałem pełnej wersji (a może dlatego), parę razy "udało" mi się zawiesić Firefoksa.

Strona domowa projektu Zipedia.

Wikitaxi - używaj Wikipedii offline i gdzie chcesz

2008-08-06T22:26:00.003+02:00

Nie zawsze można mieć dostęp do Wikipedii online, a mamy konieczność żeby mieć do niej dostęp. Można ją zainstalować na dowolnym nośniku (np. pen-drive) i zabrać ze sobą. Chociaż do tej pory było już sporo podobnych rozwiązań (np. DVD z polską Wikipedią wydany we współpracy z wydawnictwem Helion), najnowsze rozwiązanie o nazwie Wikitaxi.

Wikitaxi przekształca archiwa zawierające artykuły Wikipedii tak aby można je było przeglądać za pomocą specjalnej przeglądarki a la Delphi. Co ciekawe można w ten sposób przeglądać i czytać nie tylko Wikipedie, ale też Wikibooks czy Wikinews.

Korzystanie z takiego offline'owego sposobu czytania Wikipedii jest bardzo wygodne, szybkie, a co najważniejsze nie zajmuje dużo przestrzeni dyskowej - przykładowo cała angielska Wikipedia to mniej niż 8 gigabajtów.

Wypróbowałem jak Wikitaxi współpracuje z polską Wikipedią. Instalacja jest bardzo prosta, należy:

ściągnąć plik z artykułami pages-articles.xml.bz2 z http://dumps.wikimedia.org/plwiki/ ok. 400 MB
ściągnąć Wikitaxi z http://wikitaxi.org/delphi/doku.php/products/wikitaxi/index
za pomocą programu WikiTaxi_Importer.exe zaimportować wszystkie hasła (może potrwać parę minut) do bazy danych Wikitaxi zawierającą hasła
uruchomić program/przeglądarkę WikiTaxi.exe i załadować do niego bazę danych zawierającą hasła

Można przeglądać hasła losowo, wyszukiwać lub przeskakiwać po hyperlinkach. Wszystko działa nieźle, ale co zauważyłem kategorie nie działają, a raczej "głupieją".

Minus: brak zdjęć, lecz ich włączenie spowodowałoby bardzo znaczne rozdęcie instalacji Wikitaxi.

Wikipedia - skostniałym molochem ?

2008-07-22T13:31:00.004+02:00

Jedną z egzekwowanych zasad Wikipedii jest encyklopedyczność - temat hasła powinien "nadawać się do encyklopedii", być tego godnym i zainteresować szersze grono czytelników. Nie chcemy żeby Wikipedia była miejscem na publikowanie artykułów będącymi na przykład biogramami gimnazjalistów, opisami amatorskich zespołów muzycznych skrzykniętych przez kolegów z podwórka, czy sklepiku na rogu ulicy.
Zasada z gruntu słuszna, aczkolwiek kontrowersyjna kiedy dojdzie się do szczegółów ustalania co jest dla kogo encyklopedyczne. Tarcia na tym tle spowodowały wyodrębnienie 2 przeciwstawnych frakcji: delecjonistów i inluzjonistów. Być może delecjoniści dostali niespodziewany cios nożem w plecy... Amerykańska firma Y Combinator, która dostarcza kapitał i know-how nowym firmom internetowym. Na swoim blogu szuka kogoś, kto stworzy bardziej otwartą alternatywę dla Wikipedii, gdzie wszelkie artykuły będą uprawnione także te zawierające informacje przydatne tylko paru ludziom na świecie.

Ciekawy cytat:

"There is room to do to Wikipedia what Wikipedia did to Britannica."

"Wykręcić Wikipedii taki numer jaki ona wykręciła Britannice." (luźne tłumaczenie)

Alternatywne metody komunikacji

2008-07-14T10:24:00.004+02:00

Swego czasu zastanawiałem się czy Wikiprojektom nie przydałaby się jakaś dodatkowe platformy społecznej współpracy i komunikacji - poza oczywiście tymi dostępnymi w Wikipedii.

Coś jakby w jednym miejscu:

system stron wiki
kanał IRC-a
lub instant messenger
twitter
wykrywanie kto jest na jakiejś stronie pod opieką Wikiprojektu i dostępny chat do tych osób

Ostatnio wpadła mi w oko inicjatywa pewnego Wikiprojektu z angielskiej Wikipedii. Może nie jest dokładnie to o co mi chodziło, ale świadczy być może o tym, że rzeczywiście coś by się przydało.

Projekt o którym piszę toWikiprojekt Oregon

Oprócz typowych stron Wikiprojektu i Portalu Oregon mają:

stronę na facebook
bloga
twitteropodobną stronę identi.ca
listę dysksyjną z comiesięcznymi spotkaniami w realu

Biblioteka w ramach Wikipedii

2008-04-30T18:30:00.004+02:00

Melodia ostatnich miesięcy czy lat w polskiej Wikipedii to weryfikacja. Chodzi o weryfikacje zawartości merytorycznej haseł polskiej Wikipedii.

Meta-strona pod nazwą "Wikipedia:Biblioteka" ma na celu zgromadzenie informacji o cennych (ogólnych, podstawowych, słownikowych i encyklopedycznych) pozycjach książkowych (także w postaci elektronicznej) i zbiorach specjalistycznych czasopism posiadanych przez polskich Wikipedystów. Taka baza literatury ma pomóc przy tworzeniu, poprawianiu i weryfikowaniu haseł. Z takiej bazy mogłyby korzystać Wikiprojekty, a także inni Wikipedyści.

Podstrona Biblioteki pod nazwą "Zamówienia" ma ustalać listę wartościowych, wiarygodnych i uznanych pozycji źródłowych z których [[Wikipedia:Biblioteka|Biblioteka]] mogłaby skorzystać.

Przy tworzeniu takich list pozycji literaturowych z poszczególnych dziedzin mogłyby pomagać poszczególne Wikiprojekty i później po zgromadzeniu tych książek w wikipediowej bibliotece mogłyby z nich korzystać. Przy zakupie takich pozycji mogłoby w uzasadnionych przypadkach partycypować Stowarzyszenie Wikimedia Polska.

Biblioteka może pomóc w szybkim sprawdzaniu danych zawartych w artykułach, co do których istnieją wątpliwości.

Ze skrzyżowania strony "Zgłoś błąd" i OTRS mogłaby powstać gorąca linia do sprawdzania np. wątpliwych danych liczbowych, przypisów, innych faktów czy też potwierdzania lub odrzucania podejrzeń o hoax.

Różne barwy medalu - o jakości w Wikipedii

2008-04-26T09:22:00.008+02:00

Artykuły na medal są tym co polska Wikipedia ma najlepszego do zaprezentowania. Najlepsze, najbardziej rozbudowane, najbardziej wiarygodne hasła zawarte w olbrzymiej liczbie blisko 500 tys. artykułów.

Obecnie jest zaledwie 337 artykułów na medal. Świadczy to o jak daleka droga do stworzenia najlepszej encyklopedii na świecie.

Wraz z rozwojem Wikipedii zmieniały się kryteria, które hasło musiało spełniać, żeby uzyskać to zaszczytne miano.
Początkowo wystarczyło, żeby hasło było bardziej rozbudowane i żeby informacje tam zawarte były zgodne prawdą. Potem medal dostawały hasła, które były wyczerpujące i były dobrze zilustrowane. Po nadejściu ery weryfikowalności jak najwięcej faktów musi mieć poparcie w materiałach źródłowych.

Jeśli hasło w Wikipedii jest:
* rozbudowane
* przejrzyste
* napisane dobrą polszczyzną
* o dużych walorach merytorycznych
* z bogata szatą graficzną
* z podaniem przypisów, źródeł i bibliografii
to żadna encyklopedia nie może pobić Wikipedii. We are the champions of the world!

Jakość haseł Wikipedii ma różne oblicza. Może to być po prostu solidny, rozbudowany artykuł, który podaje dawkę faktów, przydatną i całkowicie wystarczającą dla wiekszości czytelników. Może to być Dobry Artykuł lub Artykuł na Medal.

Ocena jakości haseł jest naszą wewnętrzną kontrolą jakości, solidną i godną zaufania, ale jednak w większości przypadków nieekspercką i jednak "we własnym towarzystwie".
Może jednak to co zdaje nam się kryształem bez skazy, zawiera jednak usterki, przemilczenia, stronniczy punkt widzenia lub po prostu błędy ? Ekspert posiadający formalne tytuły by się takim mienić daje świeży, odmienny punkt widzenia, z którym możemy się nie zgadzać lecz który należałoby wziąć pod uwagę i odrzucić dopiero po podaniu istotnych argumentów.

Może czas zacząć poddawać to co mamy najlepszego pod pręgierz opinii zewnętrznych ekspertów z danych dziedzin. Niekiedy taki osąd mogłyby wydawać ciała kolegialne takie jak ogół czytelników jakiejś specjalistycznej mailing listy, newsgroupy, specjalistycznego serwisu internetowego, czasopisma itp., w innych przypadkach można by skorzystać z płatnej recenzji eksperta lub instytucji. Ciekawe byłoby się dowiedzieć co konkurencja sądzi o naszych dokonaniach.

Być może jakiś fundusz mógłby być stworzony przez Stowarzyszenie Wikimedia Polska dla przeprowadzania takich ekspertyz.

Może jednak te rozważania są jeszcze przedwczesne, może trzeba raczej szukać metod, mechanizmów i inicjatyw produkujących i poprawiających imponującą światu zawartość merytoryczną.

Nieszczęśliwy Prima Aprilis

2008-04-03T09:52:00.003+02:00

W Wikipedii jej autorzy i admini spędzają "kawałek życia". Powstają znajomości i przyjaźnie w luźnej atmosferze. Ludzie pisząc i administrując Wikipedią chcą się też dobrze bawić - inaczej byłoby to zajęcie (na dłuższą metę) nużące i nie dające zbyt wiele satysfakcji. Czasem trzeba odreagować jakoś ten Wikistress.

Piętą Achillesową polskiej Wikipedii jest wiarygodność i wizerunek. W powszechnym mniemaniu Wikipedii nie można, a co więcej nie należy brać poważnie - jest to jakieś tam źródło na prace domowe dla gimnazjalistów i tych co chcą znaleźć informacje o nieznanym amerykańskim serialu czy singlu wydanym w garażu na przedmieściu Los Angeles.
Wikipedia nie jest encyklopedią - ostoją pewnych, wiarygodnych i sprawdzonych faktów i informacji.

Niektórzy z Wikipedystów starali się sami siebie nawzajem przekonywać, że tak nie jest że może są pewne niedociągnięcia, ale "już za parę lat" Wikipedia stanie się najlepszą encyklopedią w języku polskim.

W związku z Prima Aprilis grupka nieodpowiedzialnych Wikipedystów dla zgrywy przyprawiła Wikipedii nos klauna i ośle uszy - wstawiono hoaxy, zdjęcia-fotomontaże, szereg nieprawdziwych informacji w miejscach gdzie czytelnik powinien znaleźć wiarygodne informacje, w miejscu gdzie codziennie wchodzą tysiące użytkowników na stronę główną. Więcej informacji o tym incydencie.

Niektórym takie potraktowanie Wikipedii, która jest wieloletnim dziełem pracy wielu ciężko pracujących Wikipedystów się nie spodobało - czemu dali wyraz. Wygląda na to że winowajcy nie poczuwają się do winy.

Radomil zaproponował pewną zasadę Prawo Grincha, ale moim zdaniem są małe szanse na to żeby ta zasada przeszła - zdrowy rozsądek i odpowiedzialność mają chyba ostatnio mniejsze wzięcie w polskiej Wikipedii.

Warto też zobaczyć blogpost Radomila o świętach i specjalnych obchodach w polskiej Wikipedii.

Statystyki listy dyskusyjnej

2008-03-29T18:21:00.004+01:00

Po dłuższej przerwie zacząłem się bawić amatorskim "kodowaniem" ruby. W krótkim czasie można zrobić coś co albo jest czczą zabawką, ale może być do czegoś w Wikipedii przydatne.

Myślę np. nad zautomatyzowaniem (do pewnego stopnia) oceniania artykułów zamieszczonych w Kanonie polskiej Wikipedii.

Super prosty kilkulinijkowy kod produkuje na zawołanie statystykę postów na liście dyskusyjnej wikipl-l

Na przykład Luty 2008:


Przykuta                            -   43
Tomasz Ganicz                       -   14
Dorożyński Janusz                   -   14
Gemma                               -   12
Peter Domaradzki                    -   10
Konrad Kurzacz                      -    9
szwedzki                            -    9
Picus viridis                       -    9
Kpjas                               -    9
Michal Rosa                         -    8
Adam Dziura                         -    7
Marcin Sochacki                     -    6
Michał Buczyński                    -    6
Karol                               -    6
Holek                               -    6
Radomil Binek                       -    5
a_bach @***.**                      -    5
odder                               -    5
Witek                               -    4
Kamil "Gardomir" Janicki            -    4
McMonster                           -    4
Paweł Filipek                       -    4
A_Bach                              -    3
Wojciech Pędzich                    -    3
Artur Fijałkowski                   -    3
Wyksztalcioch                       -    3
Agnieszka Kwiecien                  -    2
makar                               -    2
Patryk Michalski                    -    2
P.Aelius                            -    2
Mariusz Szklarz                     -    2
Daniel Koć                          -    2
Damian Szczepaniak (szczepan1990)   -    2
Red_81                              -    2
PIBWL                               -    2
Stan Zurek                          -    2
Robert Drózd                        -    2
zmuda @***.**                       -    1
Włodzimierz Skiba                   -    1
Adam Wysocki                        -    1
Michał Nadolski                     -    1
ABX                                 -    1
Krzysztof Burghardt                 -    1
Mikołaj Kirschke                    -    1
Kacper Aniołek                      -    1
Wladyslaw Majewski                  -    1
Ejdzej Wikipedysta                  -    1
Paweł Zienowicz                     -    1

Programik: stats.rb

Wikipedia wchodzi do codziennego życia

2008-03-24T18:12:00.003+01:00

Skończyły się czasy, że Wikipedię mogłeś czytać tylko i wyłącznie siadając przy komputerze.

Zaraz potem przyszła WAPedia, potem Wikipedia na PDA czy telefony komórkowe (w Tome Raiderze).

Gdy stały się popularne iPody i każdy (prawie i to USA) je ma, powstała Wikipedia na iPody czyli Encyclopodia.

Teraz Wikipedia staje się jeszcze bardziej bliska. Pojawił się serwis wikinear.com, do którego zapewne można doserfować jakimś przenośnym urządzonkiem, co w połączeniu z nową bo uruchomioną 5 marca 2008 usługą pn. Fire Eagle sygnowaną przez Yahoo! dostajesz listę artykułów z Wikipedii, które dotyczą miejsca gdzie się właśnie znajdujesz. Cool, ale może trochę straszne ? Czy to nie Big Brother mnie obserwuje ?

Inne rozwiązanie spełniające to samo zadanie to iPhone + GPS + Geopedia. Geopedia to aplikacja, która wyświetla listę haseł z Wikipedii np. danych z GPSu (zobaczcie tu)

Działanie dla dobra wspólnego

2008-03-18T08:54:00.003+01:00

Wikipedia, siostrzane projekty i ludzie związani z tymi projektami wdrażają w życie ideę działania dla dobra wspólnego. Często spotykają się z powątpiewaniem, brakiem zrozumienia czy dobrej woli.

Najnowszym przykładem barier w udostępnianiu wszystkim, do korzystania w sposób wolny, bezpłatny i bez zbędnych ograniczeń, ale ze skrupulatnym zachowaniem praw autorskich i praw do własności intelektualnej, informacji i materiałów multimedialnych jest sprawa dokumentacji fotograficznej eksponatów znajdujących się w polskich muzeach państwowych.

Wiele zostało już w polskiej blogosferze na ten temat napisane:
artykuł Przykuty w Wikinews,
blogpost Piotra Waglowskiego, czy też
Adasia Dziury i przedstawiono w sposób fachowy aspekty prawne zagadnienia, lecz moim zdaniem zakaz fotografowania Wikipedystom jest wyrazem braku zdrowego rozsądku i dobrej woli.

Sprawę muzeów państwowych i ich działalności de facto blokującej wolny dostęp szerokiemu ogółowi obywateli do zasobów można też rozpatrywać jako przykład niemocy biurokratycznej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego "na wszelki przypadek" daje wymijającą odpowiedź, a Wawel odmawia. Być może niektórzy z decydentów poza protokołem, po zapoznaniu się z celami przyświecającemu temu zamierzeniu, byłoby skłonne zgody udzielić - ale nikt nie chce się wychylać. Czy nie pokutują tu stare nawyki ?

Oczywiście rozumiem argumenty o konieczności dbania o zachowanie zasobów muzealnych w nienaruszonym stanie, kłopoty związane z przeprowadzeniem akcji fotografowania eksponatów, czy (nieuzasadnione) obawy o zachowanie praw autorskich, jednak stanie na straży skarbów kultury polskiej nie może w rezultacie oznaczać bezpodstawne stawianie barier nie do przebycia.

Portale i ich oglądalność

2008-03-16T12:36:00.002+01:00

Trochę się nudząc w niedzielne przedpołudnie stworzyłem zestawienie oglądalności portali w polskiej Wikipedii.

Statystyki portali

Opierałem się na statystykach z lutego 2008 przedstawionych przez stronę http://stats.grok.se/pl/200802.

Trudno ocenić na ile te statystki są miarodajne i na ile zostały zafałszowane przez ruch na portalu wytworzony przez samych Wikipedystów (a nie czytelników).

Pozostaje pytanie na ile te statystki są odzwierciedleniem zainteresowania internautów daną tematyką, a na ile portale są ciekawie, twórczo i profesjonalnie zrobione.

Wynika z nich jednak że wśród portali przodują:

z małym dodatkiem Informatyki.

Jakość Wikipedii

2008-03-15T07:04:00.003+01:00

Na liście dyskusyjnej Fundacji Wikimedia foundation-l znalazłem post szwedzkiego Wikipedysty i szefa
Wikipedia Sverige Lennarta Guldbrandssona nt. dyskusji i działań, które chcą wprowadzić na szwedzkiej Wikipedii w celu poprawy ogólnej jakości artykułów.

http://lists.wikimedia.org/pipermail/foundation-l/2008-March/039697.html

Jest powszechnie znane, że jakość dwóch Wikipedii angielskiej i niemieckiej została poddana kilku zewnętrznym testom i przeszły ją z pozytywnym skutkiem, nawet w porównaniu z potężnymi komercyjnymi rywalami.

Jednym z tematów przewodnich spotkania Wikipedystów w Częstochowie pn. "Gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy, jak ?" (w skrócie GDJ) była ocena i poprawa jakości artykułów polskiej Wikipedii.

Ocena polskiej Wikipedii choćby wycinkowa i bez porównywania z komercyjnymi rywalami wskazuje na znaczne problemy jakościowe i brak systemowych mechanizmów poprawy jakości na wzór innych Wikipedii.

U podstawy jakości Wikipedii leży zasada weryfikowalności wsparta zasadą umieszczania treści już opublikowanych (a nie oryginalnych badań czy doniesień), a najlepsze artykuły gromadzone są w kategoriach artykułów medalowych i uznanych przez ogół Wikipedystów za dobrej jakości.

Oprócz tych stosunkowo nielicznych haseł, którymi polska Wikipedia na pewno może się pochwalić średnia jakość artykułu (np. wybranego losowo) artykułu jest zwykle niska. Ponieważ setki tysięcy haseł zostały stworzone przez boty, a większość haseł zaczyna się od zalążków złożonych z 2-3 zdań, potrzeba by bardzo wiele pracy i czasu aby podnieść tą średnią jakość artykułu polskiej Wikipedii.

Jednym ze sposobów, który był dyskutowany, ale do tej pory nie wniósł znaczącej zmiany na placu boju o jakość polskiej Wikipedii są Wikiprojekty.

Jak to robią inni:

akcje (ang. collaborations) na angielskiej Wikipedii, poza tym tam o wiele prężniej i efektywniej działają Wikiprojekty np. biograficzny,
trochę inne podejście przyjęto w niemieckiej Wikipedii

W telegraficznym skrócie 10 sposobów zaproponowanych przez Lennarta Guldbrandssona na szwedzkiej Wikipedii:

bardzo kontrowersyjne! - kasować artykuły złej jakości (Delete the bad articles)
zredukować ilość konfliktów i przez to zwiększyć ilość działań
nakierowanych na produkcję i poprawę jakości artów (remove all
conflicts)
Dodać jakościomierz polskiej Wikipedii -- na stronie głównej i
gdzie się da (add a quality meter)
Na WP-En inicjatywa 100 000 featured articles
Na WP-En lista Wikipedystów z największą ilością medalowych (u nas Filip M?)
Zdobywać środki finansowe i przeznaczać je na poprawę jakości artów
(get money)
Zmiana podejścia do Wikiprojektów daje rezultaty (more clearly
defined projects)
Dążenie do zwiększania ilości (zaangażowanych Wikipedystów, więcej
Wikipedystów = lepsza jakość artów) (rally more Wikipedians)
Wyjście do świata zewnętrznego i wciąganie go w różne projekty
(educate the general public in how Wikipedia works)
Wciągnięcie ekspertów dla celów poprawy jakości WP (educate the
experts in how Wikipedia works)
Skoncentrowanie się na najważniejszych artach (concentration on the
basic articles)
u nas --> kanon polskiej Wikipedii, arty które powinna mieć każda
Wikipedia i ich jakość
Niespodzianka... czyli dodajcie swoje pomysły (surprise)

No, może prochu to oni nie wymyślili, ale liczy się działanie w kierunku poprawy - da to więcej niż trwanie w stanie obecnym. Jakbym słyszał echa GDJ w Częstochowie.

Statystyki popularności artykułów

2008-03-06T08:24:00.006+01:00

Kiedyś działało Wikicharts przydatne narzędzie stworzone przez niemieckiego Wikipedystę Leona Webera, za pomocą którego można było sprawdzić popularność stron Wikipedii w danym miesiącu. Od pewnego czasu ten ~~URL~~ nie działa.

Wirtualna przestrzeń nie znosi próżni więc pojawiło się bliźniaczo podobne narzędzie (choć obecnie nieco uboższe), które stworzył Wikipedysta Henrik i które znajduje się tutaj.

Można też sprawdzać popularność artykułów w polskiej Wikipedii.

Są dostępne statystyki dla angielskiej Wikipedii od połowy grudnia 2007, a dla pozostałych (jak się wydaje) od lutego 2008.

Wiarygodność - Wikipedia i poza Wikipedią

2008-02-23T07:55:00.003+01:00

Ostatnio wpadł mi w oko link do ciekawej strony która przedstawia 25 serwisów internetowych (anglojęzycznych), które autorka uważa za wiarygodne i zawierające sprawdzone fakty.

(kolejność na liście nie ma znaczenia)

Citizendium

AmericanFactFinder

The Linguist List

Intute

Classic Encyclopedia

Virtual Reference Shelf

MedBioWorld

Library Spot

FactCheck.org

iTools

Browse Topics

WWW Virtual Library

Open Site

CredoReference

Internet Public Library

Infoplease

STAT-USA/Internet

Mathematica

Refdesk

AskOxford

The Old Farmer's Almanac

eXtension

FindLaw

CIA Factbook

Martindale's: The Reference Desk

Oczywiście lista taka jest całkowicie subiektywna (Wikislang POV) i niekompletna. Poza tym na tego typu krytykę mamy gotową odpowiedź. Krótko i węzłowato: nie ma absolutnie pewnych źródeł.
Z czego wniosek, że trzeba każdą informację weryfikować w innych źródłach i uzyskać szerszy kontekst dla danej informacji.

A co najważniejsze lista ta pomija całkowicie projekty pochodne (anglojęzyczne), które prezentują to co w Wikipedii najlepsze i na pewno nie ustępuje jakością wyżej wymienionym serwisom internetowym.

Moja propozycja:
2007 Wikipedia Selection for schools

Zdrowa konserwa

2008-02-10T10:41:00.000+01:00

Chociaż dotyczy nieco odmiennego zagadnienia ale zostałem poniekąd "natchniony" przez post na blogu Radomila pt. "Manifest Wikikonserwy".

Swego czasu cyrkulował wokół polskiej Wikipedii pomysł, do którego się i ja przychylałem, żeby (pół)automatycznie rewertować zmiany dokonywane w artykułach przez IPków (niezarejestrowanych użytkowników), które wprowadzały lub zmieniały dane liczbowe, które nie byłyby poparte wiarygodnymi źródłami lub choćby dokładnym wyjaśnieniem dlaczego zmiana została dokonana. Oczywiście takie edycje nie sa z gruntu niepoprawne, ale czas potrzebny na ich zweryfikowanie jest niekorzystnie (dla Wikipedii) długi. Ten pomysł nie przeszedł.

Ostatnio chodzi mi po głowie nieco podobny pomysł. Chodzi o to żeby w ten sam sposób chronić przez nieudokumentowanymi edycjami IPków dobre i medalowe artykuły. Czyli je co nieco zakonserwować.

Moim zdaniem taka konserwa może być zdrowa.

Alternatywnymi rozwiązaniami mogłyby być:

każdy admin bierze wszystkie "Dobre Artykuły" i "Artykuły na Medal" do listy obserwowanych
wszystkie "Dobre Artykuły" i "Artykuły na Medal"tworzy się globalną listę wszystkie "Dobrych Artykułów" i "Artykułów na Medal" gdzie przynajmniej 3 adminów deklaruje że posiada dany DA czy AnM w swojej liście obserwowanych

To genialne - Wikipedia mulimedialnie

2008-01-31T08:42:00.000+01:00

Rosyjski programista Dimitrij Popow stworzył ciekawe narzędzie do wizualnego przeglądania artykułów Wikipedii - Indywiki.

Samo narzędzie zostało opisane w artykule na linux.com, a screenshot można zobaczyć tutaj.

URL strony domowej Indywiki.

Molekularna angielska Wikipedia

2008-01-28T22:19:00.001+01:00

Wikipedia Weekly blog i serwis tworzący podcasty o Wikipedii i siostrzanych projektach przeprowadził wywiad z
Timem Vickersem szefem Wikiprojektu Molecular and Cellular Biology na angielskiej Wikipedii.

Ciekawe, ciekawe... szczególnie dla naszego wikiprojektu Genetyka i biologia molekularna

Niektóre z poruszonych tematów:
* Wikipedia a nauka
* kontakty ze środowiskami naukowymi
* ProteinBoxBot’s articles
* Human Genome Project vs WP
* The American Chemical Society - wiki
* nt. przyznawania uprawnień administratora

Posłuchaj lub ściągnij ten podcast.

Citizendium = CC-BY-SA

2007-12-22T08:20:00.000+01:00

Citizendium - projekt non-profit zapoczątkowany i prowadzony przez Larry'ego Sangera, który podobnie jak Wikipedia stawia sobie za cel napisanie, za pomocą mechanizmu wiki, sieciowej encyklopedii (może nieco innymi metodami) ogłosił, że hasała tej encyklopedii będą publikowane w oparciu o licencję Creative Commons Share Alike.

Wikipedia również od dłuższego czasu rozważa przejście na tą licencję, a w przypadku Wikimedia Commons stało się regułą akceptowanie tej licencji lub licencji z nią łączonych. Kompatybilność obu projektów byłaby obopólnie korzystna, a także otwierałaby oba projekty na świat blogosfery i innych publikacji internetowych stosujących tą licencję.

Inicjatywa Google kontra Wikipedia ?

2007-12-15T00:32:00.000+01:00

W oficjalnym blogu Google pojawił się post o nowym przedsięwzięciu Google'a, które polega na udostępnieniu narzędzia umożliwiającego tworzenia wiarygodnych haseł z różnych dziedzin wiedzy. Narzędzie to jest obecnie tylko dostępne tylko na zaproszenie i jest we wczesnej fazie rozwoju i testowania.

Google nazwało swój projekt knol od ang. unit of knowledge.

Z jednej strony knole mogą stać się poważną konkurencją dla Wikipedii, ponieważ Google jest gigantyczną firmą, która ma olbrzymie pieniądze i możliwości promocji. Poza tym Google będzie bezpośrednio zainteresowana żeby w wyszukiwarce w topie pojawiały się knole a nie hasła z Wikipedii. Istnieją też przypuszczenia, że hasła będą publikowane na licencji CC-BY-SA 3.0
Z tego względu niektórzy popadli w przygnębienie i rozpacz.

Z drugiej strony chyba nie jest tak źle ponieważ:

wymagany jest czas aby knole mogły się upowszechnić
wymagane są rzesze zmotywowanych ludzi (przykład Citizendium czy innych wiki projektów encyklopedycznych, że nie jest to łatwe)
na dany temat ma powstawać wiele knoli, a nie jeden
istnieją już inne serwisy które nie "zlikwidowały" Wikipedii, np. about.com, everything2 czy Scholarpedia

Wikipedia mistrzem skalowalności

2007-10-27T18:08:00.000+02:00

Serwery Wikipedii, ale także innych serwisów działających pod egidą Wikimedia Foundation, ze względu na swoją popularność poddawane są codziennie niezwykle dużym obciążeniom. Jest zadziwiające jak dobrze i wydajnie sprawuje się obsługa serwisu pracującego na tak dużych obrotach. Mimo, że stworzone przede wszystkim na oprogramowaniu open source (Linux, PowerDNS, LVS, Squid, lighttpd, Apache, PHP5, Lucene, Mono i Memcached) i przez wolontariuszy.

Wiele innych serwisów (np. społecznościowych związanych z Web 2.0), musi liczyć się z niekontrolowanym wzrostem ruchu na serwerach. Z podziwem spoglądają na giganta pod tym względem jakim stała się Wikipedia i jej deweloperzy.

Jeden z czołowych deweloperów, Domas Mituzas, w pracy pt. "Wikipedia: Site internals, configuration, code examples and management issues" w sposób kompleksowy opisał w jaki sposób dokonano tak wspaniałych rzeczy.

Praca do pobrania z sieci tutaj.

Akcja zbierania funduszy na Wikipedię i wideo Jimmy'ego Walesa

2007-10-25T09:17:00.000+02:00

22 października rozpoczęła się kolejna akcja zbierania funduszy na działanie Wikipedii (w zasadzie chodzi oczywiście także o inne projekty Wikimedia Foundation).

Celem tej akcji gromadzenia funduszy są techniczne i organizacyjne usprawnienia funkcjonowania obecnych projektów (Wikipedia, Wikibooks, Wiktionary itd) oraz zwiększenie wysiłków na dotarcie do użytkowników w krajach rozwijających się. Chodzi m. in. o języki hindi i arabski oraz kraje takie jak Indie, Indonezja, Egipt czy RPA.

W promocję zbiórki pieniędzy zaangażował się sam Jimmy Wales - można zobaczyć wideo z jego udziałem.

6. rocznica powstania polskiej Wikipedii

2007-09-26T22:36:00.000+02:00

26.09.2001 roku powstała polska Wikipedia.

Przez 6 lat Wikipedia osiągnęła wiele, ale wiele jest nadal do zrobienia. My, autorzy Wikipedii doskonale zdajemy sobie z tego sprawę.

Wikipedia jest "młodym" i dynamicznie rozwijanym projektem internetowym, którego nie można oceniać i porównywać do tradycyjnych encyklopedii, nawet tych elektronicznych.

Mimo, że w mediach Wikipedia także polska Wikipedia jest przedstawiana w złym świetle to jest to bez wątpienia pod wieloma względami ciekawe przedsięwzięcie.

Choć to może to zbyt górnolotne stwierdzenie, nie sposób nie zgodzić się z tym że Wikipedia zmieniła świat.

Nie życzymy Wikipedii 100 lat, życzymy, żeby rozwijała się dalej i ulegała dalszemu doskonaleniu, dzięki społeczności Wikipedystów.

GDJ - pierwsze wrażenia

2007-09-24T19:47:00.000+02:00

Dopiero co zakończyło się robocze spotkanie Wikipedystów w Częstochowie, znane pod (prawie)kryptonimem GDJ - czas na pierwsze wrażenia.

Moim zdaniem impreza była udana. Oczywiście były pewne czasowe poślizgi i drobne zmiany planu. Ale nieformalna atmosfera tego spotkania sprzyjała nieskrępowanej wymianie poglądów.

Zgodnie z mottem spotkania "Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Jak?" przeprowadziliśmy wybiórczą ocenę obecnego stanu polskiej Wikipedii, ustaliliśmy pewne dane i rzuciliśmy trochę konkretnych pomysłów na działania poprawiające stan rzeczy.

Jednymi z oczywistych powszechnie podzielanych konstatacji było stwierdzenie, że:

jakość zawartości merytorycznej pozostawia wiele do życzenia
aby poprawić jakość, potrzeba szerokich rzesz (nowych) Wikipedystów

Następnym ze stwierdzeń, które przewijało się w dyskusji była potrzeba rozwoju inicjatywy pomocy nowicjuszom i wśród nich szukanie nowych autorów.

Wielu z dyskutantów odnosiło wrażenie, że mimo, iż w ciągu ostatniego czasu jakość systemu pomocy w polskiej Wikipedii znacząco się poprawiła, nadal dla całkowitych nowicjuszy jest on trudny, niezbyt dobrze dostępny i zbyt skomplikowany (mało intuicyjny).

Te dwie sprawy powinny w krótkim czasie doprowadzić do powstania nowych inicjatyw: poprawy systemu pomocy i utworzenia Wikiprojektu mentoringu dla nowych autorów polskiej Wikipedii.

Następne narzędzie dla Wikipedii

2007-09-13T09:58:00.000+02:00

Następne narzędzie z serii którą zapoczątkował Wikiscanner. Tym razem jest to WikiDashboard, który reklamuje się sloganem:

Providing social transparency to Wikipedia

Wikirage - Wikipedia Zeitgeist

2007-09-06T08:32:00.000+02:00

Po rozgłosie jaki w całej sieci uzyskało narzędzie Wikiscanner (wikiscanner.virgil.gr) na horyzoncie pojawił się inny ciekawy, choć może nie tak medialnie nośny serwis internetowy o nazwie Wikirage.

W Wikirage przedstawiono artykuły (angielskiej) Wikipedii uszeregowane według ilości edycji, które w nich zaszły. Pokazane jest 100 najczęściej edytowanych artykułów w ciągu 1 godziny, 6 godzin, 1 dnia, 3 dni, tygodnia i miesiąca. Oprócz tego dla artykułów z Top 100, można obejrzeć wykres liczby edycji w ciągu ostatnich 4 tygodni, a także ranking na przestrzeni dłuższego czasu.

Wikimania 2007 i Wikimania 2008

2007-08-06T10:56:00.000+02:00

Konferencja Wikimania 2007 właśnie się skończyła w Taipei na Tajwanie. Od razu rozpoczyna się proces wybierania miejsca na przyszłoroczną konferencję.

Jednak najciekawszy jest pomysł, żeby zorganizować "latającą" konferencję Wikimania 2008. Ponieważ Wikipedyści rozsiani są po całym świecie, proponuje się wynająć Airbusa A380 i odwiedzić 4 kontynenty, na każdym spędzając 1 dzień.

Airbus A380
Author:Keta Licence: CC-SA-2.5

Polska Wikipedia na DVD

2007-07-21T10:52:00.000+02:00

Po ciężkich cierpieniach został wydany przez wydawnictwo Helion we współpracy z Wikimedia Polska krążek DVD z polską Wikipedią z czerwca 2006 roku.

Oczywiście Wikipedysta i dodatkowo jako wolontariusz w projekcie Wikipedia-Helion DVD chciałby zobaczyć i przekonać się co z tego wyszło.

Od samego początku miałem trochę mieszane uczucia w związku z tym przedsięwzięciem (no ale skoro Wikimedia Polska ma na tym finansowo skorzystać to czemu nie). Czuję, że polska Wikipedia nie jest jeszcze gotowa na to by oficjalnie pokazać się światu w namacalnej formie. W Internecie to jest co innego to jest encyklopedia in statu nascendi (work in progress), ale jak się coś trzyma w ręku to powinna to być encyklopedia, która zwala z nóg, konkurencję doprowadza do palpitacji serca, a tych którzy o Wikipedii nie słyszeli o wypowiedzenie pełnego zachwytu wow.

Chętniej widziałbym CD-ROM z medalowymi i dobrymi artykułami, lecz wtedy to byłaby chaotyczna zbieranina i misz-masz, a nie gotowa do prezentacji całość. Inny pomysł na zaistnienie w realnym świecie to jakiś wikireader albo wikibook wydany na papierze.

Czyli wszystko przed nami...

Dobre artykuły

2007-07-14T21:36:00.000+02:00

Wygląda na to, że z hukiem wystartowały i poszybowały w niebo "Dobre Artykuły". Wprawdzie jest ich tam tylko garstka, ale w poczekalni aż gęsto od kandydatów do tego zaszczytnego wyróżnienia.

To naprawdę zastanawiające, że w czwartej pod względem wielkości Wikipedii ta inicjatywa została wprowadzona tak późno. W angielskiej (good articles) czy niemieckiej (Lesenwerte Artikeln) są obecne już parę lat i z tego względu dorobiły się do dnia dzisiejszego odpowiednio 2566 i 2012 artykułów.

Podobnie jak w przypadku medalowych artykułów Wikipedie mają portale z dobrymi artykułami, które są formą prezentacji tego co jest w tej encyklopedii solidnej jakości.
Wszystkie są do siebie podobne stanowiąc uporządkowany katalog linków do dobrych artykułów, jednak francuska Wikipedia ma jeszcze innego typu wybór, który jest z kolei rodzaje prezentacji spécialité de la maison.

Odnoszę wrażenie, że w polskiej Wikipedii inicjatywa "Dobrych Artykułów" ma, w większym stopniu niż w innych Wikipediach (WP-En, WP-De), ma znaczenie skoordynowanej poprawy jakości.

Klasa "Dobrych Artykułów" wypełnia lukę w proponowanym systemie oceny jakości (medalowy,dobry, rozwojowy,początkowy,stub=zalążek) .

Współpraca w Wikipedii

2007-07-10T07:46:00.000+02:00

W ramach przygotowań do wiki(p/m)ediowej konferencji GDJ ("Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Jak?") powstaje opracowanie na temat przedsięwzięć wymagających współpracy Wikipedystów.

Niektóre projekty odnoszą sukces, inne popadają w stagnację i zapomnienie. Dlaczego się tak dzieje ? Co jest potrzebne aby osiągnąć sukces ? Co motywuje ludzi?

W Internecie pojawił się artykuł nt. współpracy online, który przedstawia poglądy współzałożyciela Wikipedii Jimmy'ego Walesa.

Jak osiągnąć sukces w wikiprzedsięwzięciach wymagających współpracy wielu?
Moje obserwacje:

Wizja
Ważność i przydatność danego przedsięwzięcia dla Wikipedii lub szerzej (przeświadczenie uczestników)
Współzawodnictwo (nie dla wszystkich ważne)
Szybkie i widoczne efekty (np. wyłapany hoax, likwidacja wandalizmu)

Nowe Logo Wikii

2007-07-03T08:25:00.001+02:00

New Wikia Logo
Originally uploaded by Jimbo Wales

Nowe logo serwisu Jimmy'ego Walesa Wikia.

Całkiem pomysłowe. Proste i przekazujące całą ideę wiki i społecznego tworzenia (online ?)

Wikipedia - wolność i wiedza

2007-06-28T07:38:00.000+02:00

Socjolog zachwycił się Wikipedią i tak powstała praca magisterska pt. "Wolność i wiedza:
aksjonormatywny wymiar Wikipedii" Juliana Madeja. Chwała autorowi przede wszystkim za to, że opublikował PDF z pracą w necie.

Dla mnie jako Wikipedysty praca była ciekawa, ale nie jakoś specjalnie odkrywcza. Nie znalazłem w niej wniosków, które mogłyby wpłynąć w istotny sposób na samą (polską) Wikipedię. Jednak to, że jest to naukowe podejście do Wikipedii (wcześniej chyba były już jakieś prace licencjackie) jest dla Wikipedii jakiegoś rodzaju nobilitacją.

Słowa kluczowe: Wikipedia, Internet, wartości, zasady, system aksjonormatywny, wolność, wiedza,
neutralność, encyklopedia

Wikipedia wchodzi na wyższy poziom

2007-06-06T10:23:00.000+02:00

Dla mnie przez te kilka lat Wikipedia była przede wszystkim projektem wspólnego tworzenia encyklopedii, a nie encyklopedią per se. Wikipedia to encyklopedia in statu nascendi, smakowicie zapowiadająca się potrawa, ale w kuchni, a nie na stole - jeszcze nie do konsumpcji. Trzeba zaczekać żeby móc w pełni delektować się smakiem. (Niektórzy to lubią "kucharzyć".)

Oczywiście istniały próby opublikowania jakiegoś rodzaju encyklopedii w oparciu o materiał zawarty w Wikipedii, z których chyba najbliższe celu są wydawane przez Niemców Wikireadery i kieszonkowe encyklopedyczne tomiki. Nie wliczam do encyklopedii wydawanie CD-ROMów czy DVD z zawartością "jak leci", bo to tylko to samo co Wikipedia, lecz w postaci elektronicznej.

Chodzi mi o to, że dla mnie prawdziwy materiał encyklopedyczny koniecznie wymaga wytężonej pracy merytorycznej, językowej i edytorskiej. Oczywiście każda encyklopedia zawiera błędy, niedociągnięcia lub nieaktualne dane, ale prawdziwe encyklopedie mają jakiś ujmujący look and feel.

Drugą ważną cechą jest zbliżanie się do osiągnięcia celów Wikipedii:

Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing.

Powstają wartościowe i pożyteczne inicjatywy, które wbrew krytyce Wikipedii pozwalają zachować optymizm, że to co robimy ma sens. Światełko w tunelu dla utrudzonych i tracących wiarę w sens swojej mozolnej pracy Wikipedystów. Encyklopedia z misją i jest się czym pochwalić przed światem:

Żeby tak po polsku.... Sursum corda.

Polska Wikipedia jest cytowana

2007-05-25T19:43:00.000+02:00

Polska Wikipedia jest coraz częściej cytowana. Nie tylko w Internecie, co samo w sobie, jest dość oczywiste, ale także w innych mediach. W prasie dość często cytuje spore fragmenty artykułów z polskiej Wikipedii tygodnik Angora. Chociaż wcześniej nagminnie zdarzało się Angorze pomijać milczeniem pochodzenie zamieszczanej informacji, ostatnio poprawili się i podają pod cytatem: z Wikipedii. Trochę to mało, nie ma back linku, informacji o licencji i autorach, ale lepsze to niż nic.

Ostatnio 22 maja 2007 w TVP2 w programie "Express Reporterów" w reportażu pt. Tajemnice Ewy, cytowano dość spore fragmenty artykułu Niebieski pokój, podając otwarcie Wikipedię jako źródło cytowanych informacji. Informacje z Wikipedii stanowiły ważny punkt reportażu i służył jako poparcie tezy jego autora. Wersja na którą powoływał się reportaż, chociaż ciekawa nie wyglądała zbyt imponująco.

Miałem nieciekawe wrażenie, że mamy przerażająco wiele artykułów, które nie są gotowe na to, żeby je pokazać światu. Bardzo wiele czasu i pracy potrzeba, a jakoś nie widać światełka w tunelu...

Pomocnicze Yahoo Pipes

2007-05-18T12:32:00.000+02:00

Niezmiernie ciekawa usługa internetowa, która potencjalnie może zrewolucjonizować dostęp do informacji w Internecie (albo nie) to Yahoo Pipes.

Ponieważ Wikipedii brakuje sporo pod względem rozwiązań technicznych, a developerów jest mało i trudno się doprosić o włączenie jakiegoś konkretnego, pomocnego rozwiązania w MediaWiki warto zainteresować się Yahoo Pipes.

Najprościej mówiąc Yahoo Pipes pozwala na łączenie i manipulację, różnymi źródłami informacji (najczęściej są to kanały RSS). Możliwości tworzenia tzn. mashupów są prawie nieograniczone. Zasadniczą zaletą tej usługi jest to, że jest bardzo prosta w obsłudze i a całość "programowania" dokonuje się w graficznym edytorze. W zasadzie jest to dość proste, co mówi wam, ktoś kto nie ma żadnych pretensji do bycia programistą lub choćby internautą o większym technicznym zacięciu.

Zacząłem od utworzenia prostego filtru, który prezentuje nowe strony utworzone przez niezalogowanych użytkowników polskiej Wikipedii (popularnie nazywanych IPkami).
Strona z tym potokiem (pipe po angielsku to rurka, ale w terminologii informatycznej też potok) jest dostępna tutaj ( w postaci feedu RSS) lub tutaj w postaci podglądu.

Inne zastosowanie to połączenie w jednym kanale RSS nowych artykułów utworzonych przez IPków z najnowszymi edycjami dokonanymi przez niedawno zarejestrowanymi użytkownikami (newbies) informacje tutaj, a kanał RSS tutaj.

Inne ciekawsze pomysły:

wyświetlanie plików graficznych z zasobów Flickr.com, które mogłyby zilustrować nowododany artykuł
wyświetlanie w postaci jednego kanału RSS zmian w dyskusji danego Wikipedysty na wielu Wikipediach np. WP-En, WP-De, Commons i Meta (rodzaj powiadamiania).

Inne informacje:

tutoriale
dokumentacja
aplikacje RSS z Yahoo Pipes dla rosyjskiej Wikipedii (pokazują ostatnie zmiany dokonywane przez IPków i aktywność administratorów)
Tim O'Reilly o Yahoo Pipes i okolicach

Wikipediowa eksplozja edycyjna

2007-05-15T11:09:00.000+02:00

...czyli współpraca online à la Wikipedia

Zawsze zadziwiało mnie jak ten anarchistyczny eksperyment twórczy jakim jest Wikipedia, nie tylko działa, ale przynosi częstokroć doskonałe efekty. Przecież to nie powinno w żaden sposób się udać. A jednak...

W działaniach podejmowanych przez zespoły ludzi zwykle działa prosta recepta:

zgromadź ludzi
daj im cel
daj im motywację
daj im narzędzia

W realnym świecie to się dzieje w tysiącach, setkach tysięcy jednostkowych przypadków i działa lepiej lub gorzej. Zwykle dodatkowo wymaga to oczywiście pieniędzy, czasu, know-how i organizatorów popartych teorią i metodologią.

Jeśli do przepisu na dzieło dodasz jeszcze wolność (celów i działań), altruizm, globalną wioskę i MediaWiki, danie podane do stołu może być wprost przepyszne.

Jest szereg bardzo dobrych, czy wybitnych artykułów w Wikipedii stworzonych przez kilka osób czy nawet pojedynczego autora, jednak w tym wypadku chodzi mi o współpracę online wielu Wikipedystów.
Jak się wydaje, żeby w wypadku artykułów w Wikipedii osiągnąć pewną "masę krytyczną" potrzeba wydarzenia porywającego jednocześnie do twórczego działania setki, czy tysiące Wikipedystów. Tak było w wypadku tsunami na Oceanie Indyjskim (ang.), terrorystycznego ataku bombowego w Londynie (ang.) czy ostatnio zajść na Virginia Tech (ang.)
W stosunkowo krótkim czasie, praktycznie in real time na oczach czytelników, poprzez tysiące pojedynczych edycji zmierzających w pożądanym kierunku powstawały najlepsze dostępne w Internecie czy poza nim relacje dotyczące tych zdarzeń.

Mimo powszechnych głosów krytyki kierowanej w stronę Wikipedii i jej otwartego, nieskrępowanego i w zasadzie anonimowego dostępu do edycji artykułów, to te wyżej wymienione artykuły zostały uznane za namacalny dowód na to, że taki model często sprawdza się w praktyce.

Ostatnio ten artykuł (ang.) w New York Timesie w pozytywnym świetle przedstawia kulisy i efekty twórczej pracy Wikipedystów nad artykułem o strzelaninie w Virginia Tech.

Ten fenomen współpracy online powinien mieć jakąś nazwę, może Wikipediowa eksplozja edycyjna ?

Warto byłoby dowiedzieć się: ilu edycji, ilu autorów potrzeba, co przyciąga i motywuje do autorów do dodawania własnych edycji, czym pod różnymi względami różni się taki artykuł od "normalnego" artykułu Wikipedii.

Gdyby tak eksplozje twórczego działania można okiełznać i w skoordynowany sposób kierować na wybrane zadania...

Mało nas, mało nas...

2007-05-15T09:25:00.000+02:00

W każdej Wikipedii istnieje, ale moim zdaniem nie jest powszechnie uświadamiane, pojęcie całkowitego obciążenia pracą, które krócej i lepiej można określić angielską nazwą workload. Inaczej mówiąc jest to suma zadań, które trzeba w danym okresie wykonać.
Komplementarnym określeniem dla workload jest oczywiście manpower, czyli łączne "siły przerobowe" danej Wikipedii w pewnym okresie czasu.

Rodzajów aktywności wymaganych od redaktorów Wikipedii, które trzeba dokonywać każdego dnia, jest bardzo wiele:

sprawdzanie nowych artykułów
sprawdzanie nowych edycji, dokonywanych w już istniejących artykułach - przynajmniej tych które pochodzą od IPków i nowicjuszy
udział w SDU, PoczSDU, PAnM, PGnM,
udział w wewnętrznej administracji społeczności - nominacja adminów, rozwiązywanie konfliktów itp.
czytanie list dyskusyjnych
udział w dyskusjach na kanałach IRC
udział w dyskusjach kierowanych konkretnie do danego redaktora od innych użytkowników czy redaktorów Wikipedii

Każdy otrzaskany w bojach Wikipedysta wie, że zupełnie odmiennie pod tym względem wygląda sytuacja w mniejszych Wikipediach, a inaczej w powiedzmy, 10 największych, ze szczególnym uwzględnieniem angielskiej. Chociaż w mniejszych Wikipediach można ogarnąć całość nowej treści, tzn. nowych artykułów i nowych edycji, ale tam ilość "rąk do pracy" jest stosunkowo mała.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w "dużych" Wikipediach tam dziennie powstają setki i tysiące nowych artykułów, a ilość pojedynczych edycji jest wprost astronomiczna.
Więcej na temat statystyki poszczególnych Wikipedii znajduje się w centrum statystycznym Wikipedii.

Co z tego, że jest są tysiące Wikipedystów skoro ich ilość jest ciągle niewystarczająca.
Ile edycji może sprawdzić, formatowania poprawić, wikizacji i weryfikacji merytorycznej dokonać 1 Wikipedysta w ciągu 1 dnia ? A trzeba pamiętać, że większość Wikipedystów woli pisać niż mozolić się nad sprawdzaniem nowych art. i edycji oraz niewdzięczną robotą administracyjną.

Powstawały narzędzia i inicjatywy (szczególnie w największych Wikipediach, gdzie też problem jest najbardziej palący), których celem było opanowanie tego "sztormu" edycyjnego, ze skutkiem niestety podobnym do walki z tym atmosferycznym. O narastającym, skłaniającym do podjęcia pilnych działań problemie zatorów w pracy redakcyjnej pisze w artykule Backlogs (30 kwietnia 2007 r.) angielski Signpost.

Jakie jest rozwiązanie tego problemu? Na pewno nie jest to prosta sprawa.

Jedno które przychodzi do głowy to nasilenie rekrutacji i edukacji nowych, świadomych swoich zadań Wikipedystów, drugie to jakieś rewolucyjne zmiany w narzędziach dostępnych w codziennej pracy każdemu Wikiredaktorowi.

Statystyczne ciekawostki kwietnia 2007

2007-05-11T07:52:00.000+02:00

Opierając się na wynikach uzyskanych z dostępnego online narzędzia statystycznego o nazwie WikiCharts można wyciągnąć parę ciekawych spostrzeżeń.

Jakie hasła i zagadnienia były popularne w polskiej Wikipedii w kwietniu 2007 roku ?
Dominują tematy ogólne - czyli tego się można było spodziewać, np.:

Mocno trzymają się tematy szkolne, np.:

"Kultura" telewizyjno-internetowa:

Tego nie wiedziałem, np.:

Włatcy móch (#13)
Wentworth Miller (#42)

Warto zaglądać do statystyk żeby: wiedzieć co jest "na topie", gdzie może pojawić się wandalizm i jakie artykuły należy dopracować, żeby nie "straszyły" szerokie rzesze odwiedzających.

Zdjęcie dnia - Wikimedia Commons

2007-05-04T20:21:00.000+02:00

Wikimedia Commons - projekt działający pod egidą Wikimedia Foundation jest repozytorium różnych plików multimedialnych (głównie zdjęć) , które są opublikowane na wolnej licencji. Pliki te są wykorzystywane przede wszystkim przez różne wersje językowe darmowej encyklopedii - Wikipedii, ale nie tylko.

W ciągu kilku lat udało się, wysiłkiem sporej rzeszy użytkowników, zgromadzić olbrzymią liczbę plików (wg stanu na marzec 2007 ponad 1,2 mln plików). Zdecydowaną większość stanowią zdjęcia. Przez odpowiednią procedurę głosowań z tej masy zdjęć wybierane są te najlepsze tkz. Featured pictures.

Zdjęcie dnia Wikimedia Commons to crême de la crême prac fotograficznych zamieszczonych w tym repozytorium.
Jak można oglądać te fotograficzne arcydzieła, codziennie nowe ? Na wiele sposobów:

na stronie głównej Wikimedia Commons
na odpowiedniej stronie poświęconej zdjęciom dnia
przez subskrypcje odpowiedniej listy mailingowej (dostarcza codziennie e-mail ze zdjęciem)
przez "wklejenie" jej na własnej stronie HTML
przez wstawienie na desktop
przez szereg feedów RSS serwujących zdjęcie dnia w różnych rozdzielczościach (zalecana 400x300)
przez wstawkę do serwisu Livejournal

Zdjęcie dnia:

credits

Wikiproject Biography angielskiej Wikipedii

2007-05-03T21:49:00.000+02:00

W angielskiej Wikipedii energicznie i z zaskakująco dobrymi efektami działa Wikiprojekt Biografie, zajmując się kolosalnym zadaniem tworzenia, nadzoru, poprawiania i doprowadzania do poziomu medalowego (ang. featured article) setek tysięcy artykułów biograficznych.
W odróżnieniu od większości polskich Wikiprojektów, Wikiproject Biography tętni życiem i może się pochwalić namacalnymi sukcesami. W ramach Wikiprojektu działa ponad 300 uczestników, z których 25 jest również adminami.

Zaimponowała mi energia z jaką działa ten projekt i jego dobra organizacją, która umożliwia, w połączeniu z ciężką pracą, uzyskiwać realne efekty.

Wyjściem do organizacji pracy tego wikiprojektu jest zestaw zaleceń i wytycznych, którymi powinni kierować się zarówno autorzy haseł biograficznych jak i uczestnicy wikiprojektu.

W ramach projektu działa kilka grup działania (ang. Departments), które zajmują się konkretnymi zadaniami:

ocena jakości (ang. assessment), która wypracowała własną gradację ocen
dopracowywanie A-class articles (artykuły w klasie poprzedzającej featured ariticles)
artykuł do dopracowania (raz na 2 tygodnie)
"wydział propagandy" ;-), który m. in. szuka nowych członków Wikiprojektu i rozsyła biuletyny informacyjne
peer review - poddawanie zgłaszanych artykułów ocenie (ekspetów? może w przyszłości)
tłumaczenia - głównie materiałów i featured articles z innych Wikipedii
anty-wandalizm - nadzór i zwalczanie wandalizmu w często atakowanych artykułach

Poza grupami działania Wikiproject Biography jest podzielony na grupy tematyczne, takie jak na przykład: Arts and entertainment, Politics and government czy Science and academia.
Jedynym specjalnym powiązanym pod-wikiprojektem jest Core biographies (praca nad najważniejszymi biografiami) związane z Wikiprojektem Wikipedia 1.0.

Oczywiście mając kilkaset tysięcy artykułów biograficznych nie można obejść się bez przyśpieszających pracę nad nimi botami, złożonymi szablonami (warunkowymi) i skryptami Javascript. Dodatkowo w użyciu są odpowiednie systemy kategorii, czy też rozmaite infoboksy.

Trochę statystyki:

Ilość artykułów "pod opieką" Wikiproject Biography = 368787
Ilość artykułów poddanych ocenie/jeszcze nieocenionych = 250652/118145 (!!!)
Łączna liczba art. featured i A-class (czyli b. dobrych) = 385

Po przyjrzeniu się trochę bliżej Wikiprojektowi Biografie na angielskiej Wikipedii powstają dwa zasadnicze pytania:

co jest potrzebne, aby wikiprojekt tego typu odniósł podobny sukces ?
czy da się rozwiązania wypracowane w tym wikiprojekcie przenieść do polskiej Wikipedii ?

Moim zdaniem potrzebne są przede wszystkim:

Przywództwo - kilka osób które bez reszty poświęcą się organizacji i kultywowaniu wikiprojektu
Plan działania - stworzenie i konsekwentne wypełnianie założeń
Narzędzia - przy przedsięwzięciu o tak dużej skali narzędzia stają niezbędne

Schemat organizacyjny Wikiproject Biography (kliknij obrazek)

Jednak nie obejdzie się bez łyżki dziegciu w beczce miodu. Mimo niewątpliwych sukcesów, to nie znaczy że angielski wikiprojekt Biography nie ma problemów. Podstawowy polega na tym, że ilość autorów i kompetentnych recenzentów jest na razie zbyt mała, aby dokonać istotnych zmian w przekroju całego projektu. Garstka 300 wikipedystów stojących przed zadaniem encyklopedyzacji blisko 400 tyś. artykułów to zdecydowanie za mało. Gigantyczna praca dokonywana obecnie jest przede wszystkim dziełem botów.

Pomoc Wikipedii w postaci prezentacji

2007-05-03T07:02:00.000+02:00

Warto by mieć prezentację (instrukcję obsługi) polskiej Wikipedii dla nowych użytkowników. O ile mi wiadomo, dotychczas takiej się nie dorobilibyśmy. Chodzi mi o tego typu animowane prezentacje zrzutów ekranowych jakie ma na przykład OpenOffice które są dostępne na stronie oootutors.

Zastanawiałem się jakiego narzędzia można użyć (najlepiej free i open source). Początkowo ktoś na IRC #wikipedia-pl rzucił pomysł programu SnapIt!, ale ostatecznie spróbowałem zrobić przykładową prezentację programem Wink.

Przykładowa prezentacja pokazująca jak tworzy się nowy artykuł znajduje się tutaj (uwaga waga 6,5 MB, więc może się wolno ładować).

Wink jest prosty, szybko można stworzyć poglądowe i nieźle wyglądające prezentacje złożone ze skrinszotów.