21.09.2008

Do słowniczka polskiego Wikipedysty

Skutecznie zniechęcony do przebywania na polskiej Wikipedii przeniosłem się na angielską gdzie także jestem administratorem (nie zablokowali mnie choć byłem nieaktywny że ho-ho).

Tutaj to jest dopiero przepisomania, polityczna poprawność - bez kodeksu karnego Wikipedii nie ośmielaj się czegoś edytować. Dowalają bany szaraczkom, ale czasem jakiś admin też się zdarzy. Uwaga! polują na polskich "nacjonalistów" - nasza prawda historyczna (w odniesieniu szczególnie do spraw polsko-niemieckich i polsko-litewskich) jest objawem zajadłego polskiego nacjonalizmu.

Po powrocie na angielską Wikipedię musiałem się zapoznać z tą całą biurokracją (trochę się tu pozmieniało).
Na początek dwa żargonowe określenia dla których nie dorobiliśmy się jeszcze polskich odpowiedników, a nasilenie określanych przez nie zjawisk nie jest moim zdaniem zbyt duże:


  • meatpuppet
  • tag teaming


Meat puppet to pejoratywne określenie na zwykle młodego (stażem) Wikipedystę, który zostaje zwerbowany przez innego Wikipedystę tylko w tym celu żeby poprzeć jego stanowisku w różnych wikipediowych sporach, konfliktach i głosowaniach. Coś jak sockpuppet (pacynka) tylko że żywa, a nie wirtualna.

Tag teaming to pejoratywne określenie na tworzenie przez grupę Wikipedystów wspólnego frontu do przepchnięcia wspólnego punktu widzenia w danym artykule lub w zakresie całej Wikipedii, co jest jak się ocenia szkodliwe dla Wikipedii.

Ponieważ to ja jestem autorem wielu terminów używanych (choć podnoszą się głosy by je zmienić) w polskiej Wikipedii np. Kawiarenka, Ekspresowe kasowanko, Artykuł na medal, więc pozwolę sobie zaproponować polskie nazwy na te terminy:

  • meatpuppet - marionetka
  • tag team, tag teaming - wraża drużyna, tworzenie/zakładanie wrażej drużyny

6.09.2008

Wiki, która wyprzedziła Wikipedię

Pojawił się serwis oparty na technologii wiki, który również jak Wikipedia jest encyklopedią, ale jest o wiele bardziej zaawansowany technicznie i wprowadził rozwiązania techniczno-społecznościowe z którymi Wikipedia nie potrafi sobie poradzić od lat.

Tym serwisem jest WikiGenes, którego mottem jest evolutionary knowlege (subtelna gra słów).

Problemem Wikipedii jest brak wystarczającej dla takiego projektu wiarygodności. Ze względu na otwarty model tworzenia treści i brak odpowiednich mechanizmów oceniających edycje oraz autorów nie można być pewnym, że w danym momencie treść, która właśnie czytamy jest poprawna, czy też może została właśnie przed kilkoma sekundami zwandalizowana. Im mniej zaznajomiony z tematyką artykułu jest czytelnik, tym mniejsza jego aktualna wiarygodność (a co za tym idzie wartość). Jedynym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest korzystanie z innych źródeł lub serwisów potwierdzających poprawność treści zawartych w Wikipedii.

Kierunek ewolucji rozwiązania tego problemu prowadzi poprzez projekt Citizendium, który przyjął rozwiązania polegające na identyfikacji autorów i ściślejszego nadzoru nad edycjami i merytoryczną zawartością artykułów. Niestety Citizendium nie zyskał powszechniejszego poparcia - nie stał się konkurencją, czy też odpowiedzią na Wikipedię.

Tym samym problem z innej strony próbował zająć się akademicki projekt Wikitrust, który oznacza poszczególne edycje w artykułach Wikipedii pod względem wiarygodności ich autorów. Oczywiście to oprogramowanie nie wyszło poza fazę eksperymentów i nie zostało wykorzystane dla poprawy jakości Wikipedii.

Jedną z najbardziej cenionych wersji językowych Wikipedii jest niemiecka. Kilkakrotnie jej wiarygodność w porównaniu z konkurencją była oceniania w niezależnych, zewnętrznych testach i niemiecka Wikipedia zwykle wychodziła w nich zwycięsko. Tam też w ramach eksperymentu wprowadzono "na żywo" oznaczanie konkretnych wersji artykułów jako sprawdzonych.

To wszystko półśrodki, które powodują że Wikipedia pozostaje w tyle za potrzebami chwili.

WikiGenes to wiki, która gromadzi naukowców z zakresu genetyki i biologii molekularnej, którzy wykorzystują tą technologię do stworzenia olbrzymiej, specjalistycznej bazy danych. Przyjęty przez ten projekt model działania jest inny i bardziej zaawansowany niż Wikipedii.


  • autorzy są naukowcami
  • jest to naukowa baza danych (a nie popularna encyklopedia)
  • autorstwo każdej edycji jest oznaczone i łatwo dostępne w każdej chwili
  • każda edycja ma źródło
  • każdy autor podlega ocenie przez innych
  • istnieje wiele pomocnych w edycji narzędzi
  • autor ma w czasie edycji połączenie z biologicznymi bazami danych
  • cytowanie prac naukowych jest ułatwione


WikiGenes zapoczątkowuje nową erę w publikacjach naukowych - publikacji dynamicznych. Informacja naukowa w ten sposób publikowana ma wielu (w zasadzie nieograniczoną ilość autorów) i brak ustalonej daty publikacji. Autorzy tego projektu mają nadzieję, że ze względu na model nakierowany na potrzeby i wymagania środowiska naukowego, a także zaawansowane narzędzia które dano do dyspozycji autorom, zyska on szerszą akceptację środowisk naukowych.

Niedawno Wikipedia, wbrew poprzedniemu powszechnemu sceptycyzmowi naukowców, zyskała akceptację dla projektu zajmującego się ludzkim genomem. Teraz WikiGenes może stać się zabójczą konkurencją dla pierwszej jaskółki uznania przez środowisko naukowe Wikipedii za godnej zainteresowania.

31.08.2008

Dla polskich użytkowników iPhone'a ?

Ponieważ iPhone oficjalnie "ruszył" w Polsce, to może zainteresuje ich posiadaczy darmowa aplikacja do przeglądania Wikipedii - Wikipanion.

Nieco więcej informacji (po angielsku): na Read Write Web.

11.08.2008

Zipedia

Dopiero co pojawiło się jedno offline'owe narzędzie do przeglądania Wikipedii (Wikibooks czy Wikinews), a już mamy nowe rozwiązanie tego rodzaju, które nazywa się Zipedia.

Podejście techniczne jest nieco inne ponieważ jest to dodatek do Firefoksa.

Zainstalowałem dodatek i zobaczyłem zamieszczone przykłady. Podejście jest ciekawe ponieważ można oglądać Wikipedię offline wpisując w pasek adresu

wikipedia://wiki/NazwaArtykułu.

Niestety zainstalowanie całości z archiwów (dumpów) zajmuje sporo gigabajtów i kilka bitych godzin - na co nie miałem już dość cierpliwości. W przypadku Wikitaxi sama konwersja dumpa do używalnej przez program postaci trwa zaskakująco krótko.

Zipedia ma spore wymagania przestrzeni dyskowej np. ok. 5 GB dla angielskiej Wikipedii, a także ma dość liczne ograniczenia (m.in. brak lokalizacji w innych językach i problemy z czcionkami). Mimo że nie zainstalowałem pełnej wersji (a może dlatego), parę razy "udało" mi się zawiesić Firefoksa.

Strona domowa projektu Zipedia.

6.08.2008

Wikitaxi - używaj Wikipedii offline i gdzie chcesz

Nie zawsze można mieć dostęp do Wikipedii online, a mamy konieczność żeby mieć do niej dostęp. Można ją zainstalować na dowolnym nośniku (np. pen-drive) i zabrać ze sobą. Chociaż do tej pory było już sporo podobnych rozwiązań (np. DVD z polską Wikipedią wydany we współpracy z wydawnictwem Helion), najnowsze rozwiązanie o nazwie Wikitaxi.

Wikitaxi przekształca archiwa zawierające artykuły Wikipedii tak aby można je było przeglądać za pomocą specjalnej przeglądarki a la Delphi. Co ciekawe można w ten sposób przeglądać i czytać nie tylko Wikipedie, ale też Wikibooks czy Wikinews.

Korzystanie z takiego offline'owego sposobu czytania Wikipedii jest bardzo wygodne, szybkie, a co najważniejsze nie zajmuje dużo przestrzeni dyskowej - przykładowo cała angielska Wikipedia to mniej niż 8 gigabajtów.




Wypróbowałem jak Wikitaxi współpracuje z polską Wikipedią. Instalacja jest bardzo prosta, należy:

  • ściągnąć plik z artykułami pages-articles.xml.bz2 z http://dumps.wikimedia.org/plwiki/ ok. 400 MB
  • ściągnąć Wikitaxi z http://wikitaxi.org/delphi/doku.php/products/wikitaxi/index
  • za pomocą programu WikiTaxi_Importer.exe zaimportować wszystkie hasła (może potrwać parę minut) do bazy danych Wikitaxi zawierającą hasła
  • uruchomić program/przeglądarkę WikiTaxi.exe i załadować do niego bazę danych zawierającą hasła


Można przeglądać hasła losowo, wyszukiwać lub przeskakiwać po hyperlinkach. Wszystko działa nieźle, ale co zauważyłem kategorie nie działają, a raczej "głupieją".

Minus: brak zdjęć, lecz ich włączenie spowodowałoby bardzo znaczne rozdęcie instalacji Wikitaxi.

22.07.2008

Wikipedia - skostniałym molochem ?

Jedną z egzekwowanych zasad Wikipedii jest encyklopedyczność - temat hasła powinien "nadawać się do encyklopedii", być tego godnym i zainteresować szersze grono czytelników. Nie chcemy żeby Wikipedia była miejscem na publikowanie artykułów będącymi na przykład biogramami gimnazjalistów, opisami amatorskich zespołów muzycznych skrzykniętych przez kolegów z podwórka, czy sklepiku na rogu ulicy.
Zasada z gruntu słuszna, aczkolwiek kontrowersyjna kiedy dojdzie się do szczegółów ustalania co jest dla kogo encyklopedyczne. Tarcia na tym tle spowodowały wyodrębnienie 2 przeciwstawnych frakcji: delecjonistów i inluzjonistów. Być może delecjoniści dostali niespodziewany cios nożem w plecy... Amerykańska firma Y Combinator, która dostarcza kapitał i know-how nowym firmom internetowym. Na swoim blogu szuka kogoś, kto stworzy bardziej otwartą alternatywę dla Wikipedii, gdzie wszelkie artykuły będą uprawnione także te zawierające informacje przydatne tylko paru ludziom na świecie.

Ciekawy cytat:


"There is room to do to Wikipedia what Wikipedia did to Britannica."


"Wykręcić Wikipedii taki numer jaki ona wykręciła Britannice." (luźne tłumaczenie)

14.07.2008

Alternatywne metody komunikacji

Swego czasu zastanawiałem się czy Wikiprojektom nie przydałaby się jakaś dodatkowe platformy społecznej współpracy i komunikacji - poza oczywiście tymi dostępnymi w Wikipedii.

Coś jakby w jednym miejscu:


  • system stron wiki
  • kanał IRC-a
  • lub instant messenger
  • twitter
  • wykrywanie kto jest na jakiejś stronie pod opieką Wikiprojektu i dostępny chat do tych osób


Ostatnio wpadła mi w oko inicjatywa pewnego Wikiprojektu z angielskiej Wikipedii. Może nie jest dokładnie to o co mi chodziło, ale świadczy być może o tym, że rzeczywiście coś by się przydało.

Projekt o którym piszę toWikiprojekt Oregon

Oprócz typowych stron Wikiprojektu i Portalu Oregon mają: